Waarom meer uren voor zorgpersoneel maar niet lukt

Margriet Bos · 2026-07-21

Je hoort het overal: de overheid, zorginstellingen en vakbonden roepen dat zorgmedewerkers meer uren moeten gaan werken. Er zijn talloze projecten gestart, er is veel geld in gestoken en er wordt volop gepraat. Maar de realiteit? Die is weerbarstig. Al zes jaar lang blijft de zogeheten deeltijdfactor in de zorg steken. Uit nieuwe cijfers blijkt dat er eigenlijk geen vooruitgang is. Het is een onderwerp dat veel emotie oproept, en terecht. Want we hebben het hier over de kern van de zorg: voldoende handen aan het bed. ### Wat is er aan de hand? Laten we eerst even terug naar de basis. De deeltijdfactor is een maatstaf die aangeeft hoeveel uur een gemiddelde zorgmedewerker per week werkt. In Nederland werken veel zorgmedewerkers parttime. Dat is op zich niet vreemd; de zorg is een sector met veel vrouwen, en die combineren werk vaak met zorgtaken thuis. Maar de roep om meer uren is hardnekkig. Het idee is simpel: als elke zorgmedewerker gemiddeld één dag extra zou werken, dan lossen we een groot deel van het personeelstekort op. Klinkt logisch, toch? Toch blijkt het in de praktijk ontzettend lastig. Al zes jaar lang zien we dat de gemiddelde deeltijdfactor niet stijgt. Sterker nog, in sommige regio's daalt hij zelfs. Hoe kan dat? Er zijn veel redenen, maar een paar springen eruit. Denk aan de hoge werkdruk, het gebrek aan flexibiliteit in roosters en het gevoel dat je als parttimer al genoeg hooi op je vork hebt. Ook speelt mee dat zorgmedewerkers vaak niet de kans krijgen om hun uren uit te breiden op een manier die bij hun leven past. ### Waarom projecten niet werken Er zijn de afgelopen jaren heel wat projecten gestart om meer uren te realiseren. Denk aan campagnes, bonussen voor extra diensten en gesprekken op de werkvloer. Maar waarom leveren die niet het gewenste resultaat op? Een belangrijke reden is dat deze projecten vaak van bovenaf worden bedacht, zonder dat er echt naar de medewerkers wordt geluisterd. Neem bijvoorbeeld een verpleegkundige die drie dagen per week werkt. Ze heeft jonge kinderen, en de opvang is al een puzzel. Als haar manager vraagt of ze een vierde dag kan werken, dan is het antwoord vaak 'nee', niet omdat ze niet wil, maar omdat het simpelweg niet past. De praktijk van alledag is weerbarstig. Projecten die alleen focussen op het aantal uren, zonder oog voor de randvoorwaarden, schieten hun doel voorbij. ### Wat er écht moet veranderen Als we de deeltijdfactor willen verhogen, dan moeten we anders denken. Het gaat niet alleen om 'meer uren', maar om slimmer werken. En dat begint met het serieus nemen van de wensen van zorgmedewerkers. Wat hebben zij nodig om meer te kunnen werken? - **Flexibele roosters**: Zorgmedewerkers moeten invloed hebben op hun diensten. Vaste patronen en zelfroosteren kunnen helpen. - **Betere ondersteuning**: Denk aan kinderopvang, maar ook aan mentale ondersteuning bij een hoge werkdruk. - **Erkenning en waardering**: Een bonus is fijn, maar structurele salarisverhoging en respect voor het werk zijn minstens zo belangrijk. - **Verminderen van administratie**: Veel zorgmedewerkers besteden te veel tijd aan papierwerk, wat ten koste gaat van de zorg zelf. Het is een complexe puzzel, maar niet onoplosbaar. De sleutel ligt in het luisteren naar de mensen die het werk doen. Alleen dan kunnen we echt stappen zetten. ### De rol van technologie Een verrassende factor in dit verhaal is technologie. Nee, niet als vervanging van mensen, maar als ondersteuning. Denk aan eenvoudige apps die roosters beheren, of systemen die administratie automatiseren. Ook persoonlijke alarmering kan een rol spelen. Voor ouderen thuis, maar ook voor zorgmedewerkers die meer rust ervaren als ze weten dat hun patiënten veilig zijn. Het is geen wondermiddel, maar het kan wel helpen om de werkdruk te verlagen en zo ruimte te creëren voor meer uren. ### Tot slot Al met al is het duidelijk: meer uren voor zorgpersoneel is een hardnekkig probleem. De cijfers liegen er niet om. Maar dat betekent niet dat we moeten stoppen met proberen. Integendeel. Het vraagt om een andere aanpak, een die uitgaat van de menselijke maat. Laten we de komende jaren niet alleen naar de cijfers kijken, maar ook naar de verhalen erachter. Want alleen dan kunnen we écht het verschil maken.