Waarom meer salaris zorgpersoneel niet uit deeltijd haalt

·
Luister naar dit artikel~6 min
Waarom meer salaris zorgpersoneel niet uit deeltijd haalt

Zes jaar lang probeert de zorg medewerkers uit de deeltijd te halen, maar het aantal verandert nauwelijks. De poll van deze week laat zien waarom een hoger salaris niet de oplossing is.

Zes jaar. Zes jaar lang is er geprobeerd om zorgmedewerkers te verleiden om meer uren te gaan werken. En wat is het resultaat? Vrijwel niets. Het aantal zorgmedewerkers dat in deeltijd werkt, is in al die tijd nauwelijks veranderd. Dat is geen mening, dat is een feit. En de uitslag van de poll van deze week bevestigt dat beeld opnieuw. Het is een onderwerp dat me al langer bezighoudt. Want laten we eerlijk zijn: de zorg staat onder druk. Er zijn te weinig handen aan het bed, en de mensen die er wél zijn, werken vaak maar drie of vier dagen per week. Logisch, zou je denken, want de werkdruk is hoog. Maar toch blijft de vraag hangen: waarom lukt het niet om mensen meer te laten werken? ### Salaris is niet de heilige graal De poll van deze week laat iets opmerkelijks zien. Een hoger salaris wordt door de meeste respondenten níet gezien als de oplossing. Dat is opvallend, omdat er in het debat over de zorg juist vaak wordt geroepen dat meer geld de doorslag zou geven. Maar de praktijk wijst dus anders uit. Natuurlijk, niemand zegt nee tegen een beter salaris. Maar het is blijkbaar niet de sleutel die de deur opent naar meer arbeidsuren. Wat dan wél? Daar komen we zo op. Eerst even dit: de uitslag zet je aan het denken. Want als we al die jaren het verkeerde probleem hebben aangepakt, dan hebben we ook de verkeerde oplossingen bedacht. ### Waarom deeltijdwerken zo hardnekkig is De redenen om in deeltijd te werken zijn divers. Denk aan: - De combinatie van werk en zorg voor kinderen of ouderen - De hoge fysieke en mentale belasting van het werk - Het gebrek aan goede roosters die aansluiten bij het gezinsleven - De informele zorg die vaak op het bordje van vrouwen terechtkomt Het is een complex samenspel van persoonlijke keuzes en structurele factoren. En dat maakt het lastig om met één simpele maatregel het tij te keren. Een hoger salaris is zo'n simpele maatregel, maar hij blijkt dus niet te werken. ### Wat zorgmedewerkers wél willen Als het niet om geld gaat, waar gaat het dan wél om? Uit gesprekken met zorgmedewerkers en uit onderzoeken komt een ander beeld naar voren. Het gaat vaak om zaken als: - Meer zeggenschap over de eigen roosters - Echt serieus genomen worden door de organisatie - Een betere balans tussen werk en privé - Waardering voor het werk dat al wordt gedaan Dat klinkt misschien soft, maar het is keiharde realiteit. Mensen willen zich gezien voelen. Ze willen niet het gevoel hebben dat ze alleen maar een nummer zijn in een overvolle planning. En ze willen zeker niet het gevoel hebben dat ze tekortschieten als ze niet die volle werkweek draaien. ### De rol van de werkgever Werkgevers in de zorg hebben dus een belangrijke opgave. Niet alleen het salaris moet op orde zijn, maar ook de arbeidsvoorwaarden rondom flexibiliteit en autonomie. Er zijn voorbeelden van zorgorganisaties die hier al stappen in zetten. Denk aan zelfroosteren, waarbij teams zelf bepalen wie wanneer werkt. Die voorbeelden laten zien dat het anders kan. Maar het vereist wel een cultuurverandering. En die gaat niet vanzelf. Het vraagt om lef, om loslaten van oude patronen en om het gesprek aan te gaan met de mensen op de werkvloer. ### Een kritische noot Nu wil ik niet doen alsof er niets is bereikt. Er zijn initiatieven geweest, pilots gedraaid en projecten opgezet. Maar de cijfers liegen niet. Na zes jaar is de deeltijdfactor in de zorg nog steeds ongeveer hetzelfde. Dat betekent dat we eerlijk moeten zijn over wat wél en wat niet werkt. Misschien is het tijd om de vraag anders te stellen. Niet: hoe krijgen we mensen aan meer uren? Maar: waarom willen mensen niet meer uren? En wat kunnen we daaraan doen? Dat is een veel fundamentelere vraag, en de poll van deze week laat zien dat het antwoord niet alleen in de portemonnee zit. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De komende jaren wordt de zorgvraag alleen maar groter. We worden ouder, we hebben meer zorg nodig en er zijn te weinig nieuwe zorgmedewerkers. Dat betekent dat we het moeten hebben van de mensen die er al zijn. En dat we hen moeten verleiden om meer te blijven doen. Maar dan moeten we wel de juiste snaren raken. Niet alleen het salaris, maar ook de werkbeleving, de waardering en de flexibiliteit. Het is geen kwestie van één maatregel, maar van een combinatie van maatregelen. En bovenal: het is een kwestie van luisteren naar wat zorgmedewerkers écht nodig hebben. De poll van deze week is daarin een belangrijke wake-upcall. We kunnen blijven investeren in hogere salarissen, maar als we niet ook investeren in de andere aspecten van het werk, dan blijven we tegen dezelfde muur aanlopen. En dat is zonde, want er ligt genoeg potentieel op de werkvloer. Het is aan ons om dat potentieel te benutten.