Waarom mantelzorg afdwingen in Lang Leven Thuisflats juist averechts werkt

Margriet Bos · 2026-07-23

De verwachting dat vitale ouderen in een Lang Leven Thuisflat automatisch voor hun kwetsbare buren zorgen, is romantisch wensdenken. Dat blijkt uit onderzoek van het Ben Sajet Centrum en de Hogeschool van Amsterdam. "Hameren op informele zorg staat gemeenschapsopbouw in de weg", vertelt onderzoeker Jante Schmidt. ### De realiteit van informele zorg Het idee klinkt mooi: een flat vol senioren die elkaar ondersteunen, zodat iedereen langer zelfstandig kan wonen. Maar de praktijk is weerbarstiger. Uit het onderzoek blijkt dat veel vitale ouderen zichzelf niet zien als mantelzorger. Ze hebben hun eigen leven, hobby's en verplichtingen. Verwachten dat ze spontaan de zorg voor hun buren op zich nemen, is onrealistisch. - Veel vitale ouderen zijn nog actief met werk of vrijwilligerswerk. - Ze hebben vaak al een volle agenda met sociale activiteiten. - Niet iedereen voelt zich fysiek of emotioneel in staat om zorg te verlenen. ### Wat werkt dan wel? Volgens Schmidt is het cruciaal om gemeenschapsopbouw niet te forceren. In plaats van te hameren op informele zorg, moeten we kijken naar wat bewoners zelf belangrijk vinden. Een gezamenlijke tuin, een wekelijkse koffieochtend of een buurtfeest kan organisch leiden tot onderlinge steun. Dwang werkt averechts en creëert weerstand. > "Mensen helpen elkaar niet omdat het moet, maar omdat ze dat willen. Dat begint met verbinding, niet met verplichting." - Jante Schmidt ### De rol van technologie Hier komt persoonlijke alarmering om de hoek kijken. In plaats van te vertrouwen op spontane mantelzorg, kunnen we technologie inzetten om kwetsbare ouderen veilig te houden. Een persoonlijk alarm geeft hen de vrijheid om zelfstandig te blijven wonen, zonder dat ze afhankelijk zijn van buren. Denk aan: - Een alarmknop om de pols of als hanger. - Automatische valdetectie die direct een melding stuurt. - 24/7 bereikbaarheid van een alarmcentrale. Deze systemen kosten gemiddeld €20 tot €40 per maand, afhankelijk van de functionaliteiten. Dat is een kleine prijs voor gemoedsrust, zowel voor de gebruiker als voor familieleden. ### Conclusie Het onderzoek van het Ben Sajet Centrum en de Hogeschool van Amsterdam laat zien dat we anders moeten denken over gemeenschapsopbouw in Lang Leven Thuisflats. In plaats van mantelzorg af te dwingen, moeten we inzetten op vrijwillige verbinding en praktische ondersteuning, zoals persoonlijke alarmering. Alleen dan creëren we een omgeving waarin ouderen écht veilig en gelukkig kunnen wonen.