Waarom mantelzorg afdwingen in Lang Leven Thuisflats averechts werkt

Margriet Bos · 2026-07-23

Het idee dat vitale ouderen in een Lang Leven Thuisflat vanzelf voor hun kwetsbare buren zorgen, klinkt mooi. Maar het is romantisch wensdenken. Uit onderzoek van het Ben Sajet Centrum en de Hogeschool van Amsterdam blijkt dat dit averechts werkt. Onderzoeker Jante Schmidt zegt: "Hameren op informele zorg staat gemeenschapsopbouw in de weg." ### De valkuil van verwachtingen We willen allemaal dat ouderen langer zelfstandig blijven wonen. Lang Leven Thuisflats lijken de perfecte oplossing. Maar de druk om voor elkaar te zorgen, kan averechts werken. Het creëert verwachtingen die niet altijd realistisch zijn. - **Niet iedereen is een verzorger**: Vitale ouderen hebben hun eigen leven. Ze zijn misschien niet fysiek of emotioneel in staat om voor anderen te zorgen. - **Gemeenschapsopbouw lijdt eronder**: Wanneer mantelzorg wordt afgedwongen, voelen bewoners zich verplicht. Dat leidt tot spanning, niet tot echte verbinding. ### Wat werkt dan wel? Echte gemeenschapsopbouw begint met vrijwilligheid. Het gaat om kleine gebaren, niet om verplichte zorgtaken. Denk aan samen koffie drinken, een praatje maken of een boodschap doen. Dat zijn de dingen die een flat tot een thuis maken. - **Luisteren naar bewoners**: Wat hebben zij nodig? Wat kunnen ze geven? - **Faciliteren, niet opleggen**: Organiseer activiteiten waar mensen zelf voor kiezen. - **Professionele ondersteuning**: Soms is er meer nodig dan een buur. Zorg dat er hulp is van specialisten. ### De rol van technologie Gelukkig zijn er ook andere manieren om ouderen te ondersteunen. Persoonlijke alarmsystemen kunnen een groot verschil maken. Ze geven ouderen de vrijheid om zelfstandig te blijven, zonder dat ze constant een beroep hoeven te doen op buren. - **Valdetectie**: Automatische meldingen bij een val. - **GPS-tracking**: Voor ouderen die graag wandelen, maar soms de weg kwijtraken. - **Direct contact**: Met één druk op de knop praat je met een hulpverlener. ### Conclusie Mantelzorg afdwingen werkt niet. Het leidt tot frustratie en eenzaamheid, niet tot een hechte gemeenschap. Laten we in plaats daarvan inzetten op vrijwilligheid, begrip en de juiste technologie. Zo maken we Lang Leven Thuisflats echt tot een thuis. *"Het gaat niet om verplichtingen, maar om verbinding."*