Waarom lichte ggz de zware zorg niet altijd kan vervangen

Margriet Bos · 2026-08-17

De discussie over de inzet van lichte geestelijke gezondheidszorg (ggz) tegenover zware ggz is al jaren een heet hangijzer. Het idee dat lichte zorg zoals gesprekken met een praktijkondersteuner of korte online trajecten, automatisch voorkomt dat mensen later in de zware zorg terechtkomen, is hardnekkig. Maar klopt dat eigenlijk wel? Hoogleraar Patrick Jeurissen trekt dat dogma nu openlijk in twijfel. Hij stelt dat lichte zorg lang niet altijd de inzet van zwaardere zorg voorkomt. Sterker nog, volgens hem moet er juist weer meer tijd en geld naar de zware ggz gaan. Dat zou niet alleen de kwaliteit van zorg verbeteren, maar ook de wachtlijsten flink kunnen verkorten. ### Het dogma van lichte zorg Jarenlang was het beleid erop gericht om mensen zo vroeg mogelijk te helpen met lichte interventies. Het idee daarachter is logisch: hoe eerder je ingrijpt, hoe kleiner de kans dat problemen verergeren. Maar de praktijk blijkt weerbarstiger. Uit onderzoek en ervaringen van zorgprofessionals komt steeds vaker naar voren dat lichte zorg niet altijd het gewenste effect heeft. Soms is er gewoon sprake van een complexe problematiek die vraagt om gespecialiseerde hulp. Dan schiet een kort traject simpelweg tekort. - Lichte zorg werkt goed bij milde klachten, zoals beginnende somberheid of stress. - Bij complexe of langdurige problemen is vaak direct zwaardere zorg nodig. - Het vasthouden aan het dogma kan leiden tot vertraging in de juiste behandeling. ### De gevolgen voor wachtlijsten Een van de grootste problemen in de Nederlandse ggz zijn de wachtlijsten. Mensen met ernstige psychische klachten wachten soms maanden op een behandeling. Die tijd is kostbaar en kan de situatie verergeren. Jeurissen pleit ervoor om die wachtlijsten aan te pakken door meer capaciteit te creëren in de zware ggz. Dat betekent investeren in behandelplekken, personeel en specialistische zorg. Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar door meer ruimte te maken voor zware zorg, kunnen mensen sneller de juiste hulp krijgen. > "We moeten weer durven kiezen voor kwaliteit en urgentie, in plaats van alleen maar te kijken naar kosten." – Patrick Jeurissen ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor zorgverleners betekent dit een verschuiving in denken. Niet elke patiënt hoeft eerst door een licht traject voordat hij of zij doorverwezen wordt. Soms is het beter om direct door te verwijzen naar specialistische zorg. Dat vraagt om lef en om het loslaten van protocollen die niet altijd werken. Voor patiënten betekent het hopelijk kortere wachttijden en eerder de juiste hulp. En dat is uiteindelijk waar het om draait: dat mensen snel en adequaat geholpen worden, ongeacht of de zorg licht of zwaar is. ### De poll van deze week Wat vindt u? Moet er meer geld en aandacht naar de zware ggz, of blijft preventie met lichte zorg de juiste weg? Het is een vraag die de gemoederen bezighoudt en waarover de meningen sterk verdeeld zijn. Wij zijn benieuwd naar uw visie. Laat het weten in de poll van deze week. Uw stem helpt om het beeld te vormen over hoe de toekomst van de geestelijke gezondheidszorg eruit moet zien. ### Tot slot De discussie is niet zwart-wit. Lichte zorg heeft zeker zijn waarde, maar het is geen wondermiddel. De oproep van Jeurissen om meer te investeren in zware zorg verdient een serieus gesprek. Want uiteindelijk gaat het om één ding: dat iedereen in Nederland de zorg krijgt die hij of zij nodig heeft, op het juiste moment. Dus, wat is uw mening? Gaat u mee in het pleidooi voor meer zware ggz, of ziet u juist kansen in het versterken van de lichte zorg? Deel uw gedachten en stem in de poll. Samen kunnen we bijdragen aan een betere ggz voor iedereen.