Waarom langdurig zorgverzuim nu zorgwekkender is dan tijdens corona

Margriet Bos · 2026-08-07

Het ziekteverzuim in de zorg is afgelopen tweede kwartaal gestegen naar 7,91 procent. Daarmee ligt het verzuim hoger dan in dezelfde periode van coronajaar 2022. Vooral het recordniveau van langdurig verzuim baart Vernet-directeur Danijela Budimir grote zorgen. En dat is niet voor niets, want de consequenties reiken veel verder dan alleen een cijfer op papier. ### Wat betekenen deze cijfers precies? Om het in perspectief te plaatsen: 7,91 procent betekent dat bijna acht op de honderd zorgmedewerkers op dat moment niet aan het werk was vanwege ziekte. Tijdens de piek van corona lag dat percentage lager, wat opvallend is. Je zou denken dat een pandemie het hoogste verzuim ooit oplevert, maar de realiteit is genuanceerder. Het gaat hier namelijk niet om kortdurende griepjes of een paar dagen thuis met koorts. Nee, het gaat om mensen die weken, maanden of zelfs langer thuiszitten. Langdurig verzuim is een heel ander verhaal dan incidenteel thuisblijven. Het heeft een veel diepere impact op de organisatie, op collega's en op de kwaliteit van zorg. ### Waarom is langdurig verzuim zo zorgwekkend? Langdurig verzuim ontstaat zelden van de ene op de andere dag. Het is vaak het resultaat van een langere periode van overbelasting, stress of een combinatie van factoren. Denk aan fysieke klachten door zwaar tillen, maar ook aan mentale uitputting door hoge werkdruk en emotionele belasting. - **Fysieke overbelasting**: tillen, staan en repetitieve bewegingen eisen hun tol - **Psychische druk**: omgaan met ziekte, dood en verdriet van patiënten - **Personeelstekort**: minder collega's betekent meer werk voor degenen die er wel zijn - **Administratieve last**: steeds meer registratieverplichtingen naast het echte zorgwerk De combinatie van deze factoren maakt dat mensen uiteindelijk omvallen. En als iemand eenmaal langdurig uitvalt, is de weg terug vaak lang en onzeker. Re-integratie kost tijd, begeleiding en geduld, zowel van de werknemer als van de werkgever. ### De impact op de zorgsector Voor zorginstellingen betekent dit verzuim een enorme uitdaging. Elke dag dat een ervaren verpleegkundige thuiszit, moet er iemand anders inspringen. Dat leidt tot een vicieuze cirkel: de druk op het bestaande personeel neemt toe, waardoor de kans op nieuwe uitval groter wordt. Het is ook een financiële kwestie. Vervanging kost geld, of je nu uitzendkrachten inhuurt of overwerkt. En dan hebben we het nog niet eens over de kwaliteit van zorg die onder druk komt te staan. Patiënten merken het direct als er te weinig handen aan het bed zijn. > "Het is geen kwestie van een slechte dag of een zware week. Het gaat om structurele overbelasting die er al jaren is en nu echt zichtbaar wordt in de cijfers." - Danijela Budimir, directeur Vernet ### Wat kan eraan gedaan worden? De vraag is natuurlijk: wat kunnen we hieraan doen? Er is geen simpele oplossing, maar er zijn wel degelijk stappen die gezet kunnen worden. Preventie is daarbij het sleutelwoord. - **Vroegtijdige signalering**: let op kleine signalen van overbelasting voordat het te laat is - **Duurzame inzetbaarheid**: investeer in de gezondheid en veerkracht van medewerkers - **Betere roosters**: geef medewerkers meer zeggenschap over hun werktijden - **Mentale ondersteuning**: bied laagdrempelige hulp bij stress en emotionele belasting ### De rol van technologie en ondersteuning Steeds meer zorgorganisaties kijken ook naar technologische oplossingen om de druk te verlichten. Denk aan slimme planningssystemen of hulpmiddelen die fysieke belasting verminderen. Het is geen wondermiddel, maar het kan wel degelijk helpen om het werk lichter en aantrekkelijker te maken. Ook persoonlijke alarmsystemen voor ouderen kunnen indirect bijdragen aan verlichting van de zorgdruk. Wanneer cliënten langer zelfstandig kunnen blijven wonen met de juiste ondersteuning, wordt de druk op intramurale zorgvoorzieningen verminderd. Het is een voorbeeld van hoe doordachte ondersteuning het verschil kan maken. ### Een oproep tot actie De cijfers van dit tweede kwartaal zijn een wake-upcall. We kunnen niet wachten tot de situatie verder verslechtert. Het is tijd voor structurele veranderingen in de zorgsector, niet alleen voor losse pleisters. Dat betekent investeren in mensen, in hun welzijn en in een werkomgeving waar zij duurzaam kunnen presteren. De zorg is de ruggengraat van onze samenleving, en die ruggengraat verdient beter dan overbelasting en uitval.