Waarom Jaap Sijmons zegt dat artsen behandelingen mogen weigeren bij ouderen

Margriet Bos · 2026-07-28

### De moderne geneeskunde: hoop of illusie? "Moderne geneeskunde wekt de verwachting dat ze ons kan genezen, maar in de praktijk worden steeds meer mensen chronisch patiënt", constateert emeritus-hoogleraar gezondheidsrecht Jaap Sijmons. "Wat we vaak eigenlijk behandelen is ouderdom, maar dat is geen ziekte." Zijn uitspraak raakt een gevoelige snaar in de zorgwereld. Het idee dat elke aandoening te verhelpen is, leidt tot overbehandeling en onnodige stress bij ouderen. In Nederland worden jaarlijks duizenden ouderen behandeld voor kwalen die eigenlijk bij het ouder worden horen. Denk aan stijve gewrichten, verminderde mobiliteit of vergeetachtigheid. Maar is dat wel altijd nodig? Sijmons pleit voor een realistischere kijk op veroudering. ### Wat betekent dit voor ouderen en hun zorg? Voor ouderen kan het confronterend zijn om te horen dat een arts een behandeling weigert. Toch is dat soms de beste keuze. Het gaat erom dat behandelingen niet altijd bijdragen aan de kwaliteit van leven. Een operatie of medicatie kan meer risico's met zich meebrengen dan voordelen, vooral bij kwetsbare ouderen. Sijmons stelt dat artsen de verantwoordelijkheid hebben om dit eerlijk te bespreken. "We moeten stoppen met het behandelen van ouderdom alsof het een ziekte is", benadrukt hij. Dit betekent niet dat ouderen worden afgeschreven, maar dat de focus verschuift naar comfort en welzijn. ### De rol van persoonlijke alarmen bij veiligheid In plaats van medische ingrepen die weinig opleveren, kunnen eenvoudige hulpmiddelen het verschil maken. Een persoonlijk alarm voor senioren geeft ouderen de vrijheid om zelfstandig te blijven wonen, zonder dat ze constant afhankelijk zijn van zorg. Het alarm biedt een directe lijn naar hulp bij een val of onwel worden. Dit past bij de visie van Sijmons: niet overbehandelen, maar wel zorgen voor essentiële veiligheid. In Nederland gebruiken al meer dan 200.000 ouderen een persoonsalarm, en dat aantal groeit snel. Het is een laagdrempelige oplossing die levens kan redden. ### Waarom we minder moeten behandelen - Overbehandeling leidt tot onnodige bijwerkingen en ziekenhuisopnames. - Ouderen krijgen vaak medicijnen die niet nodig zijn, wat hun gezondheid verslechtert. - De zorgkosten stijgen, terwijl de kwaliteit van leven daalt. - Artsen moeten durven zeggen: "Een behandeling is niet zinvol." Sijmons waarschuwt dat de druk om te behandelen vaak van patiënten en families komt. "We moeten leren accepteren dat ouderdom onvermijdelijk is", zegt hij. Dit betekent niet dat we niets doen, maar dat we kiezen voor wat echt helpt. Een goed gesprek over de verwachtingen kan veel leed voorkomen. ### Hoe technologie kan helpen zonder overbehandeling Technologie zoals persoonsalarmering biedt een alternatief voor medische ingrepen. Het is geen behandeling, maar een ondersteuning die ouderen helpt om veilig thuis te blijven. Denk aan een alarm dat je om je nek draagt of een slimme sensor in huis. Bij een val wordt automatisch hulp ingeschakeld. Dit is precies wat Sijmons bedoelt: niet alles medisch oplossen, maar wel de juiste zorg bieden. In Nederland zijn er diverse aanbieders van persoonlijke alarmen, variërend in prijs van €15 tot €40 per maand. Het is een investering in zelfstandigheid. ### Conclusie: een nieuwe kijk op ouderenzorg Jaap Sijmons daagt ons uit om anders te denken over ouderdom en geneeskunde. Zijn boodschap is helder: niet elke kwaal vraagt om een medische ingreep. Voor ouderen en hun naasten is het belangrijk om te weten dat veiligheid en comfort vaak belangrijker zijn dan dure behandelingen. Een persoonlijk alarm kan daarbij helpen, zonder dat het leidt tot overbehandeling. Laten we luisteren naar Sijmons en kiezen voor zorg die écht past bij de behoeften van senioren.