Waarom Jaap Sijmons stelt dat artsen behandeling mogen weigeren bij ouderen

Margriet Bos · 2026-07-28

## Waarom Jaap Sijmons stelt dat artsen behandeling mogen weigeren bij ouderen Stel je voor: je bent 85 jaar, je hebt al een paar chronische aandoeningen, en de dokter stelt een nieuwe behandeling voor. Maar wat als die behandeling eigenlijk niet meer gaat helpen? Wat als het alleen maar extra pijn en ongemak veroorzaakt? Emeritus-hoogleraar gezondheidsrecht Jaap Sijmons stelt een controversiële vraag: moeten artsen het recht hebben om behandelingen te weigeren bij oudere patiënten? Zijn argument is verrassend eenvoudig: "Moderne geneeskunde wekt de verwachting dat ze ons kan genezen, maar in de praktijk worden steeds meer mensen chronisch patiënt." ### De mythe van de genezende geneeskunde We zijn opgegroeid met het idee dat de dokter alles kan fixen. Een pilletje hier, een operatie daar, en we zijn weer helemaal de oude. Maar de realiteit is anders. Veel van wat we behandelen is eigenlijk gewoon ouderdom. En ouderdom, zo benadrukt Sijmons, is geen ziekte. Denk er eens over na. We geven ouderen medicijnen voor hoge bloeddruk, cholesterol, diabetes, artrose... de lijst is eindeloos. Maar die medicijnen lossen het onderliggende probleem niet op. Ze vertragen alleen de onvermijdelijke achteruitgang. ### Wat betekent dit voor persoonlijke alarmen? Dit raakt direct aan waarom persoonlijke alarmen zo belangrijk zijn. Als we accepteren dat ouderdom geen ziekte is, dan moeten we ook accepteren dat ouderen recht hebben op een waardig leven, met de juiste ondersteuning. Persoonlijke alarmen zijn niet zomaar een gadget. Ze zijn een manier om ouderen zelfstandig te laten wonen, zonder dat ze constant in het ziekenhuis hoeven te liggen. Ze geven rust aan zowel de oudere als de familie. ### De ethische dilemma's Sijmons' stelling roept belangrijke vragen op: - Wanneer wordt medisch ingrijpen zinloos? - Wie bepaalt wat 'kwaliteit van leven' is? - Hebben ouderen het recht om behandelingen te weigeren? - Moeten artsen het recht hebben om onnodige behandelingen te weigeren? Het zijn geen makkelijke vragen. Maar ze dwingen ons om na te denken over wat we eigenlijk willen met onze gezondheidszorg. ### De praktijk van alledag In de praktijk zien we dat steeds meer ouderen thuis blijven wonen, met hulp van thuiszorg en technologie. Persoonlijke alarmen spelen daarin een sleutelrol. Ze zorgen ervoor dat ouderen niet onnodig naar het ziekenhuis hoeven voor kleine ongelukjes. Maar ze doen meer dan dat. Ze geven ouderen het vertrouwen om actief te blijven, om te wandelen, te tuinieren, te socializen. En dat is precies wat we nodig hebben om gezond oud te worden. ### De rol van de arts Sijmons pleit niet voor het stoppen met alle behandelingen. Hij pleit voor een realistischere kijk op wat geneeskunde kan bereiken. Artsen moeten eerlijk durven zijn tegen hun patiënten. "We kunnen u niet genezen, maar we kunnen u wel helpen om zo goed mogelijk met uw aandoening te leven." Dat is geen falen van de geneeskunde. Dat is de realiteit van ouder worden. ### Wat kunt u doen? Als u of een naaste ouder wordt, denk dan na over wat u echt belangrijk vindt. Is het levensverlenging ten koste van alles? Of is het kwaliteit van leven, met de mogelijkheid om zelfstandig te blijven wonen? Een persoonlijk alarm kan daarbij helpen. Het geeft u de vrijheid om thuis te blijven, met de zekerheid dat er hulp is als dat nodig is. En dat is misschien wel de beste behandeling van allemaal.