Waarom Jaap Sijmons stelt dat artsen behandeling mogen weigeren bij ouderen

Margriet Bos · 2026-07-28

### De moderne geneeskunde: verwachting versus realiteit “Moderne geneeskunde wekt de verwachting dat ze ons kan genezen, maar in de praktijk worden steeds meer mensen chronisch patiënt”, constateert emeritus-hoogleraar gezondheidsrecht Jaap Sijmons. “Wat we vaak eigenlijk behandelen is ouderdom, maar dat is geen ziekte.” Dit is een uitspraak die veel stof doet opwaaien. Want wie wil er niet behandeld worden? We zijn gewend dat artsen alles uit de kast halen om ons beter te maken. Maar is dat altijd de beste keuze? Sijmons denkt van niet. Hij pleit ervoor dat artsen de vrijheid krijgen om een behandeling te weigeren, vooral als die geen echte kwaliteit van leven oplevert. ### Wat betekent dit voor senioren? Voor ouderen is dit een belangrijk onderwerp. Stel je voor: je bent 85, hebt meerdere chronische aandoeningen en krijgt een zware operatie aangeboden. Die operatie kan misschien technisch slagen, maar wat levert het je echt op? Meer pijn, meer ziekenhuisbezoeken en minder tijd met je naasten? Volgens Sijmons moeten we eerlijker durven zijn over de grenzen van de geneeskunde. Niet elke behandeling is zinvol, en dat mag best gezegd worden. Het gaat niet om opgeven, maar om verstandig kiezen. ### Waarom we minder moeten behandelen - **Kwaliteit boven kwantiteit**: Langer leven is niet altijd beter. Het gaat om hoe je leeft, niet hoe lang. - **Minder bijwerkingen**: Zware behandelingen brengen vaak veel ongemak met zich mee, vooral bij oudere patiënten. - **Focus op welzijn**: In plaats van alleen ziekte bestrijden, kunnen we beter investeren in comfort en waardigheid. Sijmons benadrukt dat artsen niet alleen moeten kijken naar wat medisch mogelijk is, maar ook naar wat wenselijk is voor de patiënt. Dat vraagt om een andere manier van denken. ### De rol van persoonlijke veiligheid Voor senioren die thuis wonen, is veiligheid een groot thema. Als je weet dat je niet altijd een zware behandeling hoeft te ondergaan, kun je meer genieten van het leven dat je hebt. Een persoonlijk alarm kan daarbij helpen. Het geeft je de vrijheid om zelfstandig te blijven, zonder dat je bang hoeft te zijn voor ongelukken. Stel dat je valt in de tuin of in bad. Met een alarm ben je verzekerd van snelle hulp, zonder dat je direct naar het ziekenhuis hoeft. Dat past precies bij de visie van Sijmons: minder onnodige behandelingen, meer focus op wat echt belangrijk is. ### Wat kun je zelf doen? - **Praat met je arts**: Vraag wat een behandeling voor jou betekent. Is het de moeite waard? - **Maak een wilsverklaring**: Leg vast wat je wel en niet wilt als je ziek wordt. - **Investeer in veiligheid**: Een persoonlijk alarm kan je helpen om langer thuis te wonen, zonder risico's. Het is een gesprek dat we vaker moeten voeren. Want zoals Sijmons zegt: ouderdom is geen ziekte. Het is een fase van het leven die we met waardigheid moeten kunnen doorlopen, zonder dat we overbehandeld worden. ### Conclusie Jaap Sijmons zet een belangrijke stap door te pleiten voor het recht van artsen om behandelingen te weigeren. Voor senioren betekent dit dat ze bewuster kunnen kiezen voor wat echt bijdraagt aan hun welzijn. En dat is een boodschap die we allemaal ter harte mogen nemen.