Waarom intuïtie je kandidaat niet vindt (en wat wel werkt)

Margriet Bos · 2026-11-10

In de zorgsector worden vacatures nog vaak vervuld op basis van een onderbuikgevoel. Je kent dat wel: je leest een cv, hebt een gesprek en denkt: 'Deze persoon voelt goed.' Maar wist je dat objectieve selectieprocedures, die wetenschappelijk bewezen zijn, de kans op het vinden van de best functionerende kandidaat enorm vergroten? Toch wordt er nog nauwelijks gebruik van gemaakt. Tijd om daar verandering in te brengen. ### Het probleem met intuïtie Intuïtie lijkt handig, maar is vaak misleidend. We laten ons onbewust leiden door vooroordelen, eerste indrukken en sympathie. Een kandidaat die goed kan praten, komt al snel betrouwbaar over. Maar zegt dat iets over hoe iemand presteert in de praktijk? Niet per se. Onderzoek toont aan dat gestructureerde interviews en werkgerelateerde tests veel betrouwbaarder zijn. Ze voorspellen beter hoe iemand functioneert in de baan. ### Wat werkt wel? Objectieve selectieprocedures zijn geen rocket science. Het draait om consistentie en meten wat ertoe doet. Hier zijn een paar bewezen methodes: - **Gestructureerde interviews**: stel alle kandidaten dezelfde vragen, gebaseerd op de competenties die nodig zijn voor de functie. Zo vergelijk je appels met appels. - **Werkgerelateerde tests**: laat kandidaten een realistisch scenario uitvoeren, zoals een lastige situatie met een cliënt nabootsen. Zo zie je direct hoe ze reageren. - **Meerdere beoordelaars**: laat meer dan één persoon de kandidaat beoordelen. Dat vermindert de invloed van individuele vooroordelen. - **Referentiechecks**: vraag niet alleen naar vaardigheden, maar ook naar gedrag en resultaten uit het verleden. > “The best way to predict the future is to look at past behavior,” zeggen ze wel eens. En dat klopt: gedrag uit het verleden is een betere voorspeller dan een goed gesprek. ### Waarom doen we het dan niet? Het lijkt misschien omslachtig of tijdrovend. Maar bedenk eens hoeveel tijd en energie het kost om een verkeerde hire te corrigeren. Een slechte match leidt tot lagere productiviteit, meer stress en uiteindelijk verloop. In de zorg, waar de werkdruk al hoog is, kan dat enorme gevolgen hebben. Bovendien zijn er tegenwoordig genoeg tools en richtlijnen om objectief selecteren toegankelijk te maken. ### Begin klein Je hoeft niet meteen je hele wervingsproces om te gooien. Begin met één vacature en gebruik een gestructureerd interview. Merk je verschil? Breid het dan uit. Wetenschappelijk bewijs is er genoeg; nu is het tijd om het in de praktijk te brengen. Zo vind je niet alleen de meest geschikte kandidaat, maar bouw je ook aan een eerlijker en effectiever selectieproces. Durf je intuïtie los te laten en omarm de objectieve aanpak. Je toekomstige collega’s en cliënten zullen je dankbaar zijn.