Waarom een hoger salaris zorgmedewerkers niet aan meer uren helpt
Margriet Bos ·
Luister naar dit artikel~5 min

Zes jaar lang is het aantal zorgmedewerkers in deeltijd nauwelijks gedaald. De poll wijst uit: een hoger salaris is niet de sleutel. Wat dan wel?
Zes jaar. Zes jaar lang is er gepraat, gepleit en geprojecteerd. En toch is het aantal zorgmedewerkers dat in deeltijd werkt nauwelijks gedaald. Wekelijks hoor ik zorgprofessionals zeggen dat ze wel meer uren willen, maar dat het er gewoon niet van komt. De uitslag van onze poll bevestigt wat velen al vermoeden: meer salaris is niet de sleutel.
Dat klinkt misschien tegenstrijdig. Want wie wil er nou niet meer verdienen? Toch wijst de praktijk uit dat er iets anders speelt. Iets diepers, iets menselijkers. En als we echt iets willen veranderen aan de personeelstekorten in de zorg, moeten we verder kijken dan alleen het financiële plaatje.
### Wat de poll ons echt vertelt
We vroegen zorgmedewerkers wat hen zou overhalen om meer uren te draaien. Het antwoord was verrassend duidelijk. Salarisverhoging? Slechts een klein deel koos daarvoor. In plaats daarvan noemden respondenten vooral zaken als:
- Betere roosters en meer voorspelbaarheid
- Minder administratieve rompslomp
- Waardering en erkenning van leidinggevenden
- Mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling
- Een betere balans tussen werk en privé
Natuurlijk, geld doet ertoe. Niemand zegt dat we de salarissen moeten bevriezen. Maar als we kijken naar de cijfers van de afgelopen jaren, zien we dat loonsverhogingen alleen niet genoeg zijn geweest om de deeltijdcultuur te doorbreken.
### De echte reden achter deeltijdwerk
Het is te makkelijk om te zeggen dat zorgmedewerkers gewoon niet meer willen werken. De realiteit is veel genuanceerder. Veel medewerkers, vooral vrouwen, dragen thuis al een enorme zorglast. Denk aan kinderen, mantelzorg voor ouders, of een partner die ook onregelmatige diensten draait.
Daar komt bij dat de werkdruk in de zorg de afgelopen jaren alleen maar is toegenomen. Wie nu al vier dagen per week werkt, voelt zich vaak al uitgeput. De gedachte aan een vijfde dag is dan niet aantrekkelijk, ongeacht het salaris dat daartegenover staat.
> "Ik zou best een dag extra willen werken, maar dan moet ik wel weten dat ik aan het einde van de week nog energie over heb voor mijn gezin." - Reactie uit de poll
### Wat wél zou werken
Als we eerlijk zijn, weten we het eigenlijk allemaal wel. Het gaat niet om één grote oplossing, maar om een combinatie van kleine, praktische verbeteringen. Zorgorganisaties die hier serieus mee aan de slag gaan, zien vaak verrassend snel resultaat.
Denk bijvoorbeeld aan zelfroosteren. Medewerkers die hun eigen diensten kunnen indelen, blijken veel vaker bereid om extra uren te draaien. Ook het schrappen van onnodige administratie geeft ruimte. En laten we de kracht van simpele waardering niet onderschatten: een oprechte 'dankjewel' van een leidinggevende kan wonderen doen.
Een andere veelbelovende aanpak is het aanbieden van gespreide zorg. In plaats van vijf volle dagen, kun je als medewerker kiezen voor kortere dagen of andere werktijden. Zo blijf je inzetbaar zonder dat je volledig opbrandt.
### De rol van leidinggevenden
Leidinggevenden spelen een cruciale rol in dit verhaal. Zij zijn het die het verschil kunnen maken tussen een team dat zich gewaardeerd voelt en een team dat op zijn tenen loopt. Uit onderzoek blijkt dat medewerkers hun baan vaker verlaten vanwege hun directe leidinggevende dan vanwege het salaris.
Dat betekent niet dat we alle leidinggevenden moeten vervangen. Het betekent wel dat we moeten investeren in leiderschapsvaardigheden. Hoe voer je een goed gesprek over werkdruk? Hoe creëer je een cultuur waarin mensen zich veilig voelen om hun grenzen aan te geven? Hoe motiveer je zonder te dwingen?
### Een gezamenlijke verantwoordelijkheid
De oplossing ligt niet alleen bij werkgevers. Ook de overheid en zorgopleidingen hebben een rol. We moeten nadenken over hoe we de zorg zo inrichten dat werken in de zorg aantrekkelijk blijft voor de lange termijn. Dat betekent ook dat we eerlijk moeten zijn over de uitdagingen en niet alleen de mooie kanten benadrukken.
Tegelijkertijd mogen we de inzet van huidige zorgmedewerkers niet vergeten. Zij zijn de ruggengraat van onze zorg. Door beter naar hen te luisteren en in te spelen op hun werkelijke behoeften, kunnen we misschien wel de doorbraak bereiken die we al jaren zoeken.
De poll van deze week is een wake-upcall. Laten we die niet negeren. Laten we het gesprek aangaan, niet alleen over salarissen, maar over de hele breedte van het werkplezier in de zorg. Alleen dan kunnen we echt iets veranderen.