Waarom het verwachten van mantelzorg in Lang Leven Thuisflats averechts werkt

Margriet Bos · 2026-07-23

Het idee dat vitale ouderen in een Lang Leven Thuisflat automatisch voor hun kwetsbare buren zorgen, klinkt mooi. Maar het is romantisch wensdenken. Dat blijkt uit onderzoek van het Ben Sajet Centrum en de Hogeschool van Amsterdam. Onderzoeker Jante Schmidt zegt: "Hameren op informele zorg staat gemeenschapsopbouw in de weg." ### Wat is een Lang Leven Thuisflat? Een Lang Leven Thuisflat is een wooncomplex waar senioren zelfstandig wonen, met gedeelde faciliteiten en activiteiten. Het idee is dat bewoners elkaar helpen, zodat formele zorg minder nodig is. Maar de praktijk is weerbarstiger. ### Waarom werkt het niet? Uit het onderzoek blijkt dat de verwachting dat alle bewoners mantelzorg verlenen, onrealistisch is. Niet iedereen is fysiek of mentaal in staat om te zorgen. En sommigen willen gewoon niet. Dwingende verwachtingen kunnen juist leiden tot frustratie en isolatie. - Niet alle ouderen zijn vitaal genoeg om te helpen - Sommigen hebben zelf zorg nodig - Dwang werkt averechts: het ondermijnt vrijwillige hulp ### Wat werkt dan wel? In plaats van te hameren op informele zorg, moeten we inzetten op echte gemeenschapsopbouw. Dat betekent: - Faciliteiten creëren waar bewoners elkaar ontmoeten - Activiteiten organiseren die verbinden - Ruimte geven voor vrijwillige hulp, zonder druk ### De rol van technologie Voor kwetsbare ouderen die alleen wonen, kan een persoonlijk alarm een uitkomst zijn. Het geeft veiligheid zonder dat ze afhankelijk zijn van buren. Denk aan een alarmknop om de hals of een polsbandje. Zo blijven ze zelfstandig, maar met een vangnet. ### Conclusie Het is tijd om af te stappen van het idee dat mantelzorg afgedwongen kan worden. Echte gemeenschapsopbouw vraagt om tijd, aandacht en de juiste ondersteuning. Laten we inzetten op wat wel werkt: verbinding zonder dwang.