Waarom gezondheidsbescherming nu economische noodzaak is

Margriet Bos · 2026-10-22

De gezondheid van mensen verslechtert. Volgens Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, is dat een teken aan de wand. Hij vergelijkt het met de kanarie in de kolenmijn: de economische spelregels leiden tot gezondheidsschade. En dat heeft grote gevolgen voor onze samenleving. ### De kanarie in de kolenmijn “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen,” zegt Mierau. Daarmee bedoelt hij dat de partijen die bijdragen aan ongezonde omstandigheden – denk aan vervuilende industrieën, maar ook aan ons eigen gedrag en de inrichting van onze samenleving – de kosten daarvan zouden moeten dragen. Nu betalen we met z’n allen de rekening, bijvoorbeeld via de zorgverzekering. ### Economie en gezondheid zijn onlosmakelijk verbonden Mierau pleit voor een bredere kijk op economie. Gezondheid is geen kostenpost, maar een investering. Gezonde mensen werken meer en langer, hebben minder zorg nodig en dragen bij aan een vitale samenleving. Andersom geldt: slechte gezondheid remt de economie. “We moeten af van het idee dat gezondheid een privézaak is,” aldus Mierau. ### Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren is dit een belangrijk signaal. Zij zijn vaak extra kwetsbaar als het gaat om gezondheid. Persoonlijke alarmering kan een rol spelen om veiligheid en zelfstandigheid te bevorderen. Maar de kern van Mierau’s betoog gaat verder: we moeten de omstandigheden creëren waarin mensen gezond kunnen blijven. Dat vraagt om keuzes op het gebied van luchtkwaliteit, voeding, beweging en zorg. > “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen.” – Jochen Mierau ### Concreet: wat kunnen we doen? - Zet in op preventie: voorkom ziekten voordat ze ontstaan. - Maak gezonde keuzes makkelijker, bijvoorbeeld door betere voeding en meer beweegruimte. - Belast vervuilers: laat de kosten van ongezonde omstandigheden niet bij de samenleving liggen. - Investeer in technologie die zelfstandigheid ondersteunt, zoals persoonlijke alarmering voor senioren. ### Een gezonde economie begint bij gezonde mensen Mierau’s boodschap is duidelijk: gezondheidsbescherming is geen luxe, maar een economische noodzaak. Willen we een veerkrachtige economie, dan zullen we moeten investeren in de gezondheid van alle burgers. Dat begint bij het erkennen dat gezondheid en economie geen gescheiden werelden zijn. Ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. En dus is het tijd om de spelregels te veranderen – voordat de kanarie stopt met zingen.