Waarom gezondheidsbescherming nu economische noodzaak is

Margriet Bos · 2026-10-22

De verslechterende gezondheid is de kanarie in de kolenmijn dat de spelregels voor de economie leiden tot gezondheidsschade. Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid (UMCG/RUG): “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen.” ### De kanarie in de kolenmijn We kennen allemaal het beeld van de kanarie in de kolenmijn. Zodra het diertje stopt met zingen, weten de mijnwerkers dat er gevaar dreigt. Volgens Mierau is onze gezondheid die kanarie. De economische spelregels die we met z’n allen hebben afgesproken, leiden steeds vaker tot gezondheidsschade. Denk aan luchtvervuiling, stress door prestatiedruk of ongezonde voeding die overal verkrijgbaar is. Het is een signaal dat we niet langer kunnen negeren. ### Economie en gezondheid zijn onlosmakelijk verbonden Mierau pleit voor een fundamenteel andere kijk op economie. “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen,” stelt hij. Daarmee bedoelt hij dat de partijen die bijdragen aan ongezonde omstandigheden – of dat nu bedrijven zijn die veel uitstoten of fabrikanten van ultrabewerkt voedsel – de kosten daarvan moeten dragen. Nu betalen we die kosten collectief, via de zorgverzekering en via verloren arbeidsproductiviteit. Dat is niet alleen oneerlijk, het is ook inefficiënt. ### Investeren in preventie loont Een van de belangrijkste boodschappen van Mierau is dat preventie zich dubbel en dwars terugbetaalt. Elke euro die we steken in een gezonder leven, levert uiteindelijk meer op dan we uitgeven. Denk aan beweegprogramma’s voor ouderen, betere luchtkwaliteit in steden of voorlichting over voeding. Het zijn investeringen die zich vertalen in minder zorgkosten, meer arbeidsdeelname en een hogere kwaliteit van leven. Zeker voor senioren is dat essentieel: een valpartij voorkomen is altijd beter dan een ziekenhuisopname genezen. ### Wat betekent dit voor persoonlijke alarmering? Als het gaat om veiligheid en gezondheid van senioren, speelt persoonlijke alarmering een steeds grotere rol. Een persoonlijk alarm stelt ouderen in staat langer zelfstandig thuis te wonen, met de geruststelling dat er hulp is als het nodig is. Maar het is meer dan een noodknop. Moderne systemen kunnen bewegingen detecteren, automatisch een melding maken bij een val en zelfs dagelijkse routines monitoren. Zo dragen ze bij aan preventie van ernstige complicaties na een val of een plotselinge ziekte. Toch is een alarm geen vervanging voor een gezonde leefstijl en een veilige omgeving. Het is een vangnet. En dat vangnet wordt alleen effectief als we ook investeren in de oorzaken van ongezondheid. Mierau’s pleidooi voor gezondheidseconomie raakt dus direct aan de praktijk van persoonlijke alarmering: voorkomen is beter dan genezen, en als het misgaat, moet hulp snel beschikbaar zijn. ### De rol van de overheid en de markt Volgens Mierau moeten overheden en marktpartijen samenwerken om gezondheid centraal te stellen. Dat betekent bijvoorbeeld strengere regels voor vervuilende industrie, maar ook subsidies voor gezonde voeding en beweegprogramma’s. Voor de markt van persoonlijke alarmering betekent dit dat er kansen liggen: systemen die niet alleen reageren op noodgevallen, maar ook actief bijdragen aan een gezondere levensstijl. Denk aan wearables die beweging stimuleren of alarmsystemen die slaappatronen analyseren. > “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen.” – Jochen Mierau ### Conclusie: gezondheid als economische motor Gezondheidsbescherming is geen kostenpost, maar een economische noodzaak. Dat is de kern van Mierau’s betoog. Voor professionals in de persoonlijke alarmering betekent dit dat we verder moeten kijken dan alleen het alarmeren zelf. We moeten bijdragen aan een samenleving waarin gezondheid vooropstaat, waarin preventie loont en waarin ouderen veilig en zelfstandig kunnen blijven wonen. Alleen dan kunnen we de kanarie in de kolenmijn laten zingen.