Waarom gezondheid volgens deze hoogleraar een economische kwestie is

Margriet Bos · 2026-10-22

Stel je voor: de gezondheid van mensen als een kanarie in de kolenmijn. Klinkt misschien wat dramatisch, maar volgens Jochen Mierau is het precies andersom. Wij zijn de kanarie, en de economie is de mijn. Als het misgaat met onze gezondheid, dan voelen we dat uiteindelijk allemaal in onze portemonnee. Mierau is hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG. Hij kijkt dus niet alleen naar dokters en ziekenhuizen, maar vooral naar de spelregels van onze samenleving. En die regels, daar zit volgens hem de crux. ### De vervuiler betaalt – ook bij gezondheid Je kent het principe vast wel uit de mileudiscussie: de vervuiler betaalt. Mierau trekt die lijn door naar gezondheid. "De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen," zegt hij. Daarmee bedoelt hij: als een product, dienst of systeem onze gezondheid schaadt, dan zouden de kosten daarvan niet bij de samenleving moeten liggen, maar bij degene die het veroorzaakt. Denk aan goedkope, ongezonde voeding die leidt tot obesitas en diabetes. Of aan luchtvervuiling die longklachten veroorzaakt. De rekening komt nu vaak bij de zorg en dus bij ons allemaal. Mierau pleit ervoor om dat anders te organiseren. ### Waarom dit ook voor jou telt Misschien denk je: interessant, maar wat heb ik ermee te maken? Nou, meer dan je denkt. Want als de kosten van ongezondheid eerlijk worden verdeeld, verandert er iets aan de prikkels. Bedrijven gaan nadenken over gezondere producten. En dat is goed nieuws voor iedereen die gezond ouder wil worden. > "Gezondheidsbescherming is geen kostenpost, maar een economische noodzaak." Dat is een krachtige uitspraak. En het heeft direct raakvlak met persoonlijke alarmering voor senioren. Want veiligheid thuis is óók een vorm van gezondheidsbescherming. Een valpartij of een ongeluk in huis kan enorme gevolgen hebben, zowel voor de gezondheid als voor de kosten van zorg. ### Wat betekent dit voor senioren en hun naasten? Een persoonlijk alarm is meer dan een handig apparaatje. Het is een investering in veiligheid en zelfstandigheid. Senioren kunnen langer thuis wonen, en dat scheelt de samenleving flink wat zorgkosten. Maar belangrijker nog: het geeft rust. - Je hoeft niet bang te zijn om alleen thuis te zijn - Bij een ongeluk is er direct hulp - Familie en mantelzorgers hebben een geruster gevoel Die combinatie van veiligheid en zelfstandigheid is precies wat Mierau bedoelt met gezondheidsbescherming als economische noodzaak. Het is geen luxe, het is een slimme keuze. ### De les voor ons allemaal Mierau laat zien dat gezondheid en economie geen gescheiden werelden zijn. Ze beïnvloeden elkaar continu. Als we investeren in gezondheid en veiligheid, dan plukken we daar later de vruchten van. Letterlijk en figuurlijk. Dus of je nu een persoonlijk alarm overweegt voor jezelf of voor een ouder: je doet meer dan een aankoop. Je draagt bij aan een samenleving waarin gezondheid en veiligheid serieus worden genomen. En dat is, zoals Mierau het zegt, een economische noodzaak.