Waarom gezondheid straks de economie bepaalt (en niemand het doorheeft)

Margriet Bos · 2026-10-22

Je hoort het steeds vaker: onze gezondheid gaat achteruit. Maar wat als dat niet alleen een zorgprobleem is, maar vooral een economische tijdbom? Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, trekt een duidelijke conclusie: gezondheidsbescherming is geen luxe, het is economische noodzaak. ### De kanarie in de kolenmijn Mierau gebruikt een treffende metafoor. De verslechterende gezondheid van de bevolking is de kanarie in de kolenmijn. Zodra die het loodje legt, weet je dat er iets goed mis is. In dit geval: de spelregels van onze economie leiden tot gezondheidsschade. En dat heeft grote gevolgen. Denk aan de stijgende zorgkosten, maar ook aan productiviteitsverlies door ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid. Het is een kettingreactie die we ons economisch niet kunnen permitteren. Toch worden gezondheid en economie vaak als gescheiden werelden gezien. Mierau pleit voor een andere kijk. ### De vervuiler betaalt “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen,” stelt Mierau. Daarmee bedoelt hij dat de partijen die bijdragen aan ongezonde omstandigheden – denk aan vervuilende industrieën, maar ook aan sectoren die ongezond gedrag stimuleren – de kosten daarvan moeten dragen. Nu worden die kosten vaak afgewenteld op de samenleving als geheel. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk is het een flinke uitdaging. Hoe bepaal je wie de vervuiler is? En hoe zorg je dat de maatregelen niet leiden tot oneerlijke concurrentie? Mierau erkent die complexiteit, maar benadrukt dat we niet kunnen blijven wachten. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als je werkt met persoonlijke alarmering voor senioren, zie je dagelijks hoe belangrijk gezondheid en veiligheid zijn. Maar je merkt misschien ook dat preventie vaak onderbelicht blijft. Mierau's boodschap is een wake-upcall: investeer in gezondheid, niet alleen om mensen langer thuis te laten wonen, maar ook om de economische last te verlichten. > “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen.” – Jochen Mierau Dat betekent concreet: - **Meer aandacht voor preventie**: voorkom dat mensen ziek worden, in plaats van alleen te behandelen. - **Samenwerking tussen sectoren**: gezondheid is niet alleen een zaak van de zorg, maar ook van economie, ruimtelijke ordening en technologie. - **Innovatie stimuleren**: denk aan slimme alarmeringssystemen die niet alleen reageren op noodgevallen, maar ook patronen signaleren en zo bijdragen aan vroegtijdige interventie. ### De rol van persoonsalarmering Persoonlijke alarmering is een mooi voorbeeld van hoe technologie kan bijdragen aan zowel veiligheid als gezondheid. Door senioren de zekerheid te geven dat hulp altijd binnen handbereik is, voorkomen we ongelukken en verminderen we de druk op de zorg. Maar we kunnen verder gaan. Met data-analyse kunnen we trends ontdekken en zo voorspellen wanneer iemand extra ondersteuning nodig heeft. Natuurlijk is technologie geen wondermiddel. Het blijft mensenwerk. Maar het kan wel een verschil maken. En dat is precies wat Mierau bedoelt: gezondheidsbescherming is een investering die zich dubbel en dwars terugbetaalt. ### Tot slot De kanarie in de kolenmijn is een waarschuwing. Laten we die serieus nemen. Niet alleen omdat het moet vanwege de zorg, maar ook omdat onze economie erbij gebaat is. Gezondheid is geen kostenpost, het is een investering. En zoals Mierau zegt: de prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen. Laten we daar werk van maken.