Waarom gezondheid nu de kern van economisch beleid wordt

Margriet Bos · 2026-10-22

De gezondheid van de bevolking gaat achteruit. Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, ziet dit als een teken aan de wand. Hij stelt dat de spelregels van onze economie leiden tot gezondheidsschade. “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen,” zegt hij. Dat klinkt logisch, maar wat betekent het concreet? ### Het probleem: economie versus gezondheid We leven in een tijd waarin economische groei vaak voorrang krijgt boven gezondheid. Denk aan luchtvervuiling, stress op het werk, of ongezonde voeding die goedkoop is. Allemaal factoren die onze gezondheid aantasten. Mierau noemt dit de ‘kanarie in de kolenmijn’: de verslechterende gezondheid is een vroeg signaal dat er iets mis is met ons economische systeem. > “De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen.” > — Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid Die uitspraak is krachtig. Het betekent dat de partij die schade aan de gezondheid veroorzaakt, ook de kosten moet dragen. Nu worden die kosten vaak afgewenteld op de samenleving, bijvoorbeeld via hogere zorgkosten of verlies van productiviteit. ### Waarom dit ons allemaal raakt Gezondheid is niet alleen een persoonlijk probleem. Het is een economische factor van belang. Als mensen ziek worden, kost dat geld: aan zorg, aan gemiste arbeidsproductiviteit, aan uitkeringen. Volgens Mierau is gezondheidsbescherming daarom geen luxe, maar een economische noodzaak. Willen we een sterke economie, dan moeten we investeren in gezondheid. - **Zorgkosten stijgen**: Chronische ziekten en mentale problemen zorgen voor een steeds grotere druk op de zorg. - **Productiviteitsverlies**: Zieke werknemers zijn vaker afwezig en presteren minder. - **Ongelijkheid neemt toe**: Mensen met een lagere sociaaleconomische status worden harder getroffen door gezondheidsproblemen. ### De oplossing: gezondheid als uitgangspunt Mierau pleit voor een andere aanpak. Niet langer gezondheid als sluitpost, maar als vertrekpunt bij economische beslissingen. Dat betekent bijvoorbeeld dat bedrijven die gezondheidsschade veroorzaken, daarvoor betalen. Denk aan een suikertaks, een CO2-heffing of strengere regels voor luchtvervuiling. De opbrengsten kunnen worden gebruikt om gezondheid te bevorderen. > “We moeten af van het idee dat gezondheid een kostenpost is. Het is een investering.” Dat klinkt misschien abstract, maar het heeft directe gevolgen. Als de prijs van ongezondheid bij de vervuiler ligt, worden producten die slecht zijn voor de gezondheid duurder. Gezonde alternatieven worden dan vanzelf aantrekkelijker. Zo stuurt de economie ons richting gezonder gedrag. ### Wat betekent dit voor jou? Als professional in de persoonsalarmering voor senioren zie je dagelijks hoe belangrijk gezondheid en veiligheid zijn. De oproep van Mierau raakt ook jouw werk. Immers, voorkomen is beter dan genezen. Door te investeren in preventie en veiligheid, kunnen we veel leed en kosten besparen. Denk aan het gebruik van persoonlijke alarmsystemen. Die stellen senioren in staat langer zelfstandig te wonen en geven een veilig gevoel. Maar ze voorkomen ook dat kleine incidenten uitgroeien tot grote gezondheidsproblemen. Dat is niet alleen goed voor de senior, maar ook voor de economie. ### Conclusie De gezondheidscrisis is een economische crisis. Jochen Mierau laat zien dat we het roer moeten omgooien. Door de kosten van ongezondheid neer te leggen bij de veroorzakers, kunnen we werken aan een gezondere en sterkere economie. Voor professionals in de ouderenzorg en persoonsalarmering is dat een belangrijk signaal: investeren in gezondheid en veiligheid loont, altijd.