Waarom gezondheid de motor van onze economie is

Margriet Bos · 2026-10-22

Je hoort het vaak genoeg: gezondheid is een privézaak. Iets van jezelf, iets van je dokter. Maar wat als gezondheid veel meer is dan dat? Wat als het de motor is waarop onze hele economie draait? Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, durft die vraag hardop te stellen. En zijn antwoord is allesbehalve vrijblijvend. ### De kanarie in de kolenmijn Mierau gebruikt een beeld dat blijft hangen. De verslechterende gezondheid van mensen is de kanarie in de kolenmijn. Zodra die kanarie omvalt, weet je dat er iets goed mis is. En dat geldt niet alleen voor de mensen zelf, maar voor de hele samenleving. Want als de gezondheid van een groot deel van de bevolking achteruitgaat, voelt de economie dat direct. Minder mensen die kunnen werken. Hogere zorgkosten. Meer uitval door ziekte. Het is een kettingreactie die we vaak pas laat in de gaten hebben. > "De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen." Die uitspraak van Mierau zet je aan het denken. Want wie draait er eigenlijk op voor de gevolgen van ongezonde keuzes of ongezonde omstandigheden? Nu vaak de samenleving als geheel. Volgens Mierau zou dat anders moeten. ### Gezondheid is geen kostenpost, maar een investering We zijn gewend om gezondheid te zien als iets dat geld kost. Zorgverzekeringen, ziekenhuizen, medicijnen. Maar Mierau draait dat om. Gezondheid is juist een investering die zich terugbetaalt. Denk maar eens na over wat een gezonde bevolking oplevert: - Mensen die langer en productiever kunnen werken - Minder ziekteverzuim en lagere zorgkosten - Meer energie en creativiteit in de samenleving - Een sterkere economie die tegen een stootje kan Dat is geen idealisme, dat is economie. En het is precies de reden waarom gezondheidsbescherming geen luxe is, maar een noodzaak. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor professionals die werken met persoonlijke alarmering voor senioren is deze boodschap bijzonder relevant. Elke keer dat je ervoor zorgt dat een oudere zich veilig voelt en langer zelfstandig kan blijven wonen, draag je bij aan dat grotere plaatje. Een persoonlijk alarm is meer dan een handig hulpmiddel. Het stelt senioren in staat om met vertrouwen hun leven te leiden. Ze blijven actief, blijven sociaal betrokken en houden regie over hun eigen dag. Dat heeft direct effect op hun gezondheid en welzijn. En dat is precies wat Mierau bedoelt. Gezondheid beschermen is niet alleen een taak voor de zorg. Het is een economische keuze die we met z'n allen maken. Elke investering in veiligheid en zelfstandigheid voor ouderen is een investering in de samenleving als geheel. ### De vervuiler betaalt Terug naar die prikkelende uitspraak. Als ongezondheid kosten met zich meebrengt, wie zou die dan moeten dragen? Mierau pleit ervoor om de rekening neer te leggen bij de partij die de schade veroorzaakt. Dat kan gaan om grote spelers, zoals bedrijven die ongezonde producten op de markt brengen. Maar het kan ook gaan om kleinere keuzes die we samen maken. Bijvoorbeeld door onveilige situaties voor ouderen niet langer te negeren. Het mooie is: als je ongezondheid duur maakt, wordt gezondheid vanzelf aantrekkelijker. Niet door mensen de les te lezen, maar door de juiste prikkels te geven. Zo werkt een economie nu eenmaal. ### Een gedachte om mee te nemen De volgende keer dat je nadenkt over de beste oplossing voor een senior die zelfstandig wil blijven wonen, denk dan ook even aan het grotere plaatje. Je bent niet alleen iemand aan het helpen. Je bent bij aan een gezondere, sterkere samenleving. En dat begint bij het besef dat gezondheid geen kostenpost is, maar de basis onder alles wat we samen doen.