Waarom gezondheid de motor van onze economie is

Margriet Bos · 2026-10-22

We hebben de neiging om gezondheid en economie als twee gescheiden werelden te zien. De één gaat over dokters en ziekenhuizen, de ander over geld en groei. Maar volgens Jochen Mierau, hoogleraar economie van de volksgezondheid aan het UMCG en de RUG, klopt dat beeld niet. Sterker nog: het kost ons bakken met geld. ### De kanarie in de kolenmijn Mierau gebruikt een treffend beeld. Een verslechterende gezondheid is de kanarie in de kolenmijn. Zodra die vogel omvalt, weet je dat er iets goed mis is. Zo werkt het ook met onze economie. Als de gezondheid van mensen achteruitgaat, is dat een signaal dat de spelregels van ons economisch systeem ergens leiden tot gezondheidsschade. Denk aan stress op het werk, een slechte leefomgeving of te weinig beweging. Dat zijn geen losse problemen. Ze hebben directe gevolgen voor de economie: meer ziekteverzuim, hogere zorgkosten en minder productiviteit. ### De vervuiler betaalt De oplossing die Mierau voorstelt is eigenlijk heel logisch. "De prijs van ongezondheid moet bij de vervuiler liggen," zegt hij. Met andere woorden: degene die de gezondheidsschade veroorzaakt, zou ook de rekening moeten betalen. Dat klinkt simpel, maar het is een flinke verschuiving in hoe we naar economie kijken. Nu draait de samenleving vaak op voor de kosten van ongezondheid, terwijl de baten elders liggen. Een bedrijf dat werknemers uitput, betaalt niet de rekening van hun burn-out. De samenleving doet dat. En dat is precies waar het misgaat. Gezondheidsbescherming is geen luxe die we ons alleen in goede tijden kunnen veroorloven. Het is een economische noodzaak. ### Wat dit betekent voor senioren en veiligheid Voor iedereen die werkt met persoonlijke alarmering voor senioren is dit een belangrijk inzicht. Veiligheid en gezondheid zijn geen kostenposten, maar investeringen. Een oudere die zich veilig voelt in huis, blijft langer zelfstandig wonen. Dat scheelt zorgkosten en houdt mensen langer actief. Een persoonlijk alarm is in dat licht meer dan een handig apparaatje. Het is een stukje economische logica. Het voorkomt dat kleine incidenten uitgroeien tot dure ziekenhuisopnames. ### Gezondheid als fundament De kern van Mierau's verhaal is eigenlijk heel hoopvol. Als we gezondheid serieus nemen als economische factor, dan ontstaat er ruimte voor slimme keuzes. Keuzes die niet alleen mensen gezonder houden, maar ook de samenleving als geheel sterker maken. "Gezondheid is de motor van de economie." Precies daarom loont het om te investeren in preventie, in veiligheid en in goede zorg voor ouderen. Niet omdat het moet, maar omdat het ons allemaal wat oplevert. Uiteindelijk is een gezonde samenleving de beste investering die we kunnen doen.