Waarom echte zorginnovatie stiekem heel veel lef vraagt

Margriet Bos · 2026-07-20

Het is een open deur: de zorg moet innoveren. We weten het allemaal. Toch blijft het vaak bij mooie praatjes en dure rapporten. Hoe komt dat? En belangrijker: hoe zorgen we dat nieuwe ideeën wél van de grond komen? Jaap van Muijen, een ervaren zorginnovator, deelt zijn visie. ### De kloof tussen weten en doen We praten veel over innovatie, maar de echte stappen blijven uit. Waarom? Omdat veranderen eng is. Zeker in de zorg, waar veiligheid en betrouwbaarheid voorop staan. Maar zonder lef blijven we hangen in systemen die niet meer van deze tijd zijn. Van Muijen zegt het scherp: 'Innovatie vraagt om lef.' En dat lef begint bij het loslaten van oude gewoontes. Denk aan de overstap van papieren dossiers naar digitale systemen. Jarenlang werd erover gesproken, maar pas toen een paar durfallen de stap zetten, zag iedereen de voordelen. Hetzelfde geldt voor persoonlijke alarmsystemen voor senioren. Die zijn lang gezien als 'extraatje', maar inmiddels weten we dat ze levens redden en zelfstandigheid vergroten. ### Waarom durf zo belangrijk is Lef is niet roekeloos zijn. Het is wel durven falen. In de zorgsector heerst vaak een angst voor fouten. Dat is begrijpelijk, maar het remt vernieuwing. Van Muijen benadrukt dat we moeten accepteren dat niet elke innovatie meteen perfect is. Je moet bereid zijn om bij te sturen. Neem bijvoorbeeld de introductie van slimme sensoren bij ouderen thuis. Die kunnen vallen detecteren of afwijkingen in dagritme signaleren. Maar zo'n systeem werkt alleen als zorgverleners en ouderen erin meegaan. Dat vraagt om uitleg, vertrouwen en soms een nieuwe manier van werken. Zonder lef om die stap te zetten, blijft het bij een goed idee. ### Praktische stappen voor meer innovatie Hoe krijg je dan wél innovatie van de grond? Van Muijen geeft een paar handvatten: - **Begin klein.** Test een nieuw idee in een afgebakende setting, zoals één afdeling of een kleine groep cliënten. Zo kun je leren zonder grote risico's. - **Zoek bondgenoten.** Innovatie gedijt bij samenwerking. Trek op met andere zorginstellingen, techbedrijven of universiteiten. Samen sta je sterker. - **Vier successen.** Als iets werkt, deel dat dan. Niets werkt zo motiverend als een concreet voorbeeld van een verbetering. - **Geef ruimte voor fouten.** Straf niet af als iets mislukt, maar leer ervan. Dat kweekt een cultuur waarin mensen durven experimenteren. ### De rol van persoonlijke alarmsystemen Een mooi voorbeeld van zorginnovatie met lef is de opkomst van persoonlijke alarmsystemen. Vroeger was dat een simpele knop om hulp te roepen. Nu zijn er slimme horloges die vallen herkennen, GPS-trackers voor mensen met dementie en systemen die automatisch contact opnemen met familie. Deze innovaties vragen om investeringen en vertrouwen, maar ze geven ouderen écht meer vrijheid. Stel je voor: een 85-jarige mevrouw die nog zelfstandig woont. Met een modern alarm kan ze veilig de deur uit, wetende dat er hulp komt als ze valt. Dat is niet alleen fijn voor haar, maar ook voor haar kinderen. Zo'n systeem vraagt om lef van de zorgverlener die het aanbiedt en van de oudere die het omarmt. ### Conclusie: durf te kiezen voor vernieuwing Innovatie in de zorg is geen luxe, het is een noodzaak. Maar het vraagt om lef: lef om oude patronen los te laten, lef om te investeren in nieuwe technologie en lef om fouten te maken. Jaap van Muijen heeft gelijk: zonder moed blijven we steken in goedbedoelde plannen. Dus laten we die stap zetten. Voor een betere zorg, nu en in de toekomst.