Waarom deze oud-verpleegkundige de zorg radicaal anders wil

Margriet Bos · 2026-08-19

In Nederland wonen duizenden ouderen met een Indische of Molukse achtergrond in verzorgingstehuizen. Toch is de zorg daar vaak helemaal niet afgestemd op hun cultuur en geschiedenis. Geeske Raams, zelf oud-verpleegkundige en nu bewoner van zo'n tehuis, wil daar verandering in brengen. Haar boodschap is confronterend: het systeem heeft van de zorgverlener een robot gemaakt die taken afvinkt, in plaats van dat diegene ervoor zorgt dat de bewoner de geborgenheid ervaart die hoort bij thuiskomen. ### De kern van het probleem Geeske Raams is geen buitenstaander die vanaf de zijlijn meepraat. Ze heeft jarenlang in de zorg gewerkt en weet dus precies hoe het eraan toegaat achter de schermen. Nu ze zelf aan de andere kant staat, ziet ze scherper dan ooit wat er misgaat. Het gaat niet om onwil van zorgmedewerkers, maar om een systeem dat hen dwingt om vooral efficiënt te zijn. Tijd is schaars, protocollen zijn streng en er blijft weinig ruimte over voor persoonlijke aandacht. Het gevolg? Medewerkers doen hun werk netjes volgens de regels, maar verliezen daarbij het belangrijkste uit het oog: de mens achter de zorgvraag. Een bewoner voelt zich misschien veilig en verzorgd, maar mist het warme gevoel van thuis. En juist dat gevoel is voor ouderen met een migratieachtergrond extra belangrijk. ### Waarom cultuurspecifieke zorg ertoe doet Voor Indische en Molukse ouderen is hun geschiedenis onlosmakelijk verbonden met wie ze zijn. Denk aan herinneringen aan Indonesië, de oorlog, de bersiap-periode en de moeilijke migratie naar Nederland. Die ervaringen delen ze niet zomaar met iedereen. Het vraagt om zorgverleners die de context begrijpen en weten hoe ze hiermee om moeten gaan. Een paar voorbeelden van wat cultuurspecifieke zorg kan betekenen: - Het serveren van vertrouwd eten, zoals rijsttafels of gerechten die herinneren aan thuis - Aandacht voor religieuze en culturele gebruiken, bijvoorbeeld rondom feestdagen - Ruimte voor het delen van verhalen en herinneringen, zonder haast - Personeel dat de taal spreekt of op zijn minst de belangrijkste uitdrukkingen kent Dit klinkt misschien eenvoudig, maar in de praktijk komt het veel te weinig voor. En dat terwijl het een wereld van verschil kan maken voor het welzijn van bewoners. ### De roep om verandering Geeske Raams laat met haar uitspraken zien dat er een andere manier van zorg mogelijk is. Niet door meer protocollen of strengere controles, maar door zorgverleners weer de ruimte te geven om écht contact te maken. Het systeem moet minder beschermend zijn voor de medewerker en meer gericht op de bewoner. Dat betekent niet dat veiligheid en kwaliteit minder belangrijk worden. Integendeel: wie zich gezien en geborgen voelt, is vaak ook rustiger en gezonder. Daardoor ontstaat er juist meer ruimte voor goede zorg, in plaats van alleen maar taken afvinken. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De oproep van Geeske Raams is duidelijk: de zorg moet terug naar de essentie. Dat begint met luisteren naar bewoners en hun familie, en met het serieus nemen van hun behoeften. Zorgorganisaties kunnen hierin een grote stap zetten door medewerkers te trainen in cultuurspecifieke zorg en hen de tijd te geven die daarvoor nodig is. Voor ouderen met een Indische of Molukse achtergrond is dit geen luxe, maar een noodzaak. Hun verhalen en ervaringen verdienen het om gehoord te worden. En hun laatste levensjaren verdienen het om waardig en warm te zijn, niet alleen efficiënt. Het is tijd dat we de zorg niet langer beschermen, maar de mensen die er wonen. Pas dan kunnen we spreken van échte zorg, waarin iedereen zich thuis voelt.