Waarom deze baanbrekende kankertherapie uit Amsterdam geen groen licht kreeg

Margriet Bos · 2026-10-22

Stel je voor: een veelbelovende therapie tegen uitgezaaide huidkanker, ontwikkeld in het gerenommeerde Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam. Het leek een doorbraak, maar nu blijkt dat het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) de therapie heeft afgewezen. Dat roept vragen op. Wat betekent dit voor de toekomst van academische geneesmiddelenontwikkeling? En wat betekent het voor patiënten die hoopten op een nieuwe behandeling? ### Wat is er precies aan de hand? Het Antoni van Leeuwenhoek is een toonaangevend kankercentrum in Nederland. Ze ontwikkelden een therapie voor uitgezaaide huidkanker, waarschijnlijk een vorm van immunotherapie of gentherapie. Maar de EMA oordeelde dat het klinische onderzoek niet voldeed aan de eisen. Daardoor is het onzeker of het middel wel effectief en veilig is. Zonder goedkeuring mag de therapie niet op de markt worden gebracht. ### Waarom is dit zo belangrijk? De afwijzing raakt niet alleen dit ziekenhuis, maar de hele sector van 'academic pharma'. Dat zijn geneesmiddelen die door ziekenhuizen en universiteiten worden ontwikkeld, vaak voor zeldzame of complexe aandoeningen waar farmabedrijven minder belangstelling voor hebben. Deze academische ontwikkeling is essentieel voor medische innovatie. Als veelbelovende therapieën stranden op regelgeving, kan dat een rem zetten op toekomstige doorbraken. ### Wat betekent dit voor patiënten? Patiënten met uitgezaaide huidkanker hebben vaak weinig behandelmogelijkheden. Nieuwe therapieën bieden hoop. De afwijzing betekent dat deze specifieke therapie voorlopig niet beschikbaar komt. Toch is het belangrijk om te benadrukken dat de EMA strenge eisen stelt om patiënten te beschermen tegen onveilige of ineffective middelen. De afwijzing is dus geen diskwalificatie van het onderzoek, maar een signaal dat er meer bewijs nodig is. ### De uitdagingen van academic pharma Academische geneesmiddelenontwikkeling kampt met unieke uitdagingen. Het opzetten van grootschalige klinische trials is duur en complex. Universiteiten en ziekenhuizen hebben vaak minder financiële middelen dan grote farmaceutische bedrijven. Bovendien is de regelgeving streng, en terecht. Maar het systeem moet wel ruimte blijven bieden aan innovatie. Anders lopen we het risico dat veelbelovende therapieën nooit de patiënt bereiken. > "De afwijzing is een wake-upcall voor de academische farma. We moeten samenwerken om dit soort innovaties sneller en beter te begeleiden." – aldus een betrokken onderzoeker. ### Wat nu? Het Antoni van Leeuwenhoek zal waarschijnlijk aanvullend onderzoek moeten doen om de effectiviteit en veiligheid aan te tonen. Dat kost tijd en geld. Ondertussen blijft de vraag hoe we academische innovaties beter kunnen ondersteunen. Duidelijk is dat de afwijzing niet het einde betekent van deze therapie, maar wel een hobbel op de weg. ### Conclusie De afgewezen kankertherapie van het Antoni van Leeuwenhoek is een voorbeeld van de complexiteit van geneesmiddelenontwikkeling. Het benadrukt de noodzaak van samenwerking tussen academische instellingen, regelgevers en de industrie. Voor patiënten blijft hoop op nieuwe behandelingen belangrijk, maar veiligheid en effectiviteit moeten altijd voorop staan. De toekomst van academic pharma hangt af van veerkracht en innovatie.