Waarom de ggz in het Noorden verder onder druk komt te staan

Margriet Bos · 2026-08-14

De geestelijke gezondheidszorg in het Noorden van Nederland staat al geruime tijd onder druk. Wachtlijsten lopen op, zorgverleners zijn overbelast en nu blijkt er nóg een probleem bij te komen: het schrappen van opleidingsplaatsen voor gz-psychologen. Dat klinkt misschien als een ver van je bed show, maar de gevolgen kun je direct merken als jij of een naaste hulp zoekt. ### Wat is er precies aan de hand? Het tekort aan gz-psychologen is niet nieuw, maar het wordt wel steeds nijpender. Doordat er minder opleidingsplaatsen beschikbaar zijn, stromen er minder nieuwe psychologen in. En dat terwijl de vraag naar geestelijke gezondheidszorg juist toeneemt. Het gevolg? Mensen wachten langer op een intake, behandelingen starten later en de druk op bestaande teams neemt verder toe. Vooral in de noordelijke provincies – Groningen, Friesland en Drenthe – is de situatie zorgwekkend. Hier wonen relatief veel ouderen, en juist deze groep heeft steeds vaker te maken met psychische klachten zoals eenzaamheid, depressie of angst. Maar ook jongeren en werkenden in de regio ondervinden de gevolgen van de krapte. ### Waarom worden opleidingsplaatsen geschrapt? Het schrappen van opleidingsplaatsen klinkt tegenstrijdig, zeker nu de vraag zo groot is. Toch gebeurt het. De redenen zijn divers: - **Bezuinigingen**: zorginstellingen moeten keuzes maken en kiezen soms voor korte termijn oplossingen. - **Capaciteit bij opleiders**: er zijn te weinig ervaren gz-psychologen om nieuwe collega's te begeleiden. - **Onzekerheid over financiering**: instellingen weten niet altijd of ze de opleidingskosten op langere termijn kunnen dragen. Het is een vicieuze cirkel: te weinig personeel zorgt voor minder opleidingscapaciteit, waardoor er nog minder personeel bijkomt. En dat terwijl de zorgvraag alleen maar groeit. ### Wat betekent dit voor jou? Als je in het Noorden woont en psychische hulp zoekt, kun je hier direct mee te maken krijgen. De kans is groter dat je langer moet wachten op een eerste gesprek. Ook kan het zijn dat je minder behandeluren krijgt of dat je wordt doorverwezen naar een andere aanbieder, verder van huis. Voor ouderen is dit extra vervelend. Zij zijn vaak minder mobiel en afhankelijker van zorg in de buurt. Een persoonlijk alarm kan in zulke situaties een uitkomst bieden, maar het vervangt natuurlijk geen professionele psychologische hulp. Het is daarom belangrijk dat de overheid en zorginstellingen snel met oplossingen komen. ### Wat kan er aan worden gedaan? Er zijn gelukkig wel initiatieven om de zorg in het Noorden overeind te houden: - **Meer investeren in opleidingen**: door opleidingsplaatsen te behouden of uit te breiden, kan het tekort op termijn worden teruggedrongen. - **Samenwerking tussen regio's**: door kennis en capaciteit te delen, kunnen noordelijke instellingen gebruikmaken van expertise uit andere delen van het land. - **Inzet van technologie**: e-health en online therapie kunnen een deel van de zorg verlichten, vooral voor mensen die minder mobiel zijn. Toch blijft het een feit dat er geen snelle oplossing is. De komende jaren zullen we de gevolgen blijven voelen, tenzij er structureel iets verandert. ### Een persoonlijke noot Als iemand die dagelijks met zorgverleners en ouderen werkt, zie ik hoeveel moeite het kost om goede zorg te blijven bieden. Het is frustrerend om te zien dat mensen die hulp nodig hebben, soms maanden moeten wachten. Toch wil ik ook een positieve noot plaatsen: er zijn veel gedreven professionals die ondanks de druk hun uiterste best doen. Heb jij te maken met wachttijden of andere problemen in de ggz? Deel je ervaring. Door het gesprek open te voeren, kunnen we samen werken aan een betere toekomst voor de geestelijke gezondheidszorg in het Noorden.