Waarom de burenplicht in Lang Leven Thuisflats mislukt

Margriet Bos · 2026-07-23

De verwachting dat vitale ouderen in een Lang Leven Thuisflat automatisch voor hun kwetsbare buren zorgen, is romantisch wensdenken. Dat blijkt uit onderzoek van het Ben Sajet Centrum en de Hogeschool van Amsterdam. “Hameren op informele zorg staat gemeenschapsopbouw in de weg”, vertelt onderzoeker Jante Schmidt. ### De mythe van spontane mantelzorg Het idee klinkt mooi: zet vitale senioren naast kwetsbare leeftijdsgenoten en de zorg ontstaat vanzelf. Maar de praktijk is weerbarstiger. Uit het onderzoek blijkt dat bewoners zich juist terugtrekken wanneer er te veel druk wordt gelegd op informele zorg. Ze voelen zich verantwoordelijk, maar niet vrijwillig betrokken. Dat heeft alles te maken met eigen grenzen. Veel ouderen hebben zelf te maken met gezondheidsklachten, vermoeidheid of een volle agenda. Ze willen best een helpende hand bieden, maar niet dagelijks. En zeker niet omdat het van hen verwacht wordt. ### Wat werkt dan wel? Volgens Schmidt is het beter om gemeenschapsopbouw te stimuleren zonder verplichtingen. Denk aan: - Gezamenlijke activiteiten zoals koffieochtenden of wandelgroepen - Laagdrempelige ontmoetingsplekken in het gebouw - Professionele ondersteuning die informele zorg aanvult, niet vervangt Deze aanpak zorgt voor echte verbinding. Mensen helpen elkaar vanuit betrokkenheid, niet vanuit schuldgevoel. En dat maakt een wereld van verschil. ### De rol van technologie Hier komt persoonlijke veiligheid om de hoek kijken. Wanneer ouderen weten dat ze bij een val of noodgeval snel hulp krijgen, durven ze makkelijker alleen te wonen. Een persoonlijk alarm biedt die zekerheid. Het is geen vervanging van menselijk contact, maar een vangnet dat zorgt voor gemoedsrust. Zeker in woonvormen zoals Lang Leven Thuisflats, waar bewoners elkaar willen ondersteunen maar niet kunnen overbelasten, is zo'n systeem onmisbaar. Het haalt de druk weg van buren en mantelzorgers. ### Conclusie De les is duidelijk: dwing mantelzorg niet af. Creëer omstandigheden waarin zorg en verbinding vanzelf kunnen groeien. Met de juiste balans tussen vrijwilligheid, professionele ondersteuning en technologische hulpmiddelen, ontstaat een omgeving waar ouderen veilig en gelukkig wonen.