Waarom blijft het ministerie van VWS weg bij gezondheidsoverleg over Tata Steel?

Margriet Bos · 2026-07-21

Marcel Levi, voorzitter van de Expertgroep Gezondheid IJmond, is al drie jaar betrokken bij het onderzoek naar de gezondheidseffecten van Tata Steel. Maar in al die tijd heeft hij nog nooit een ambtenaar van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aan tafel gezien. Laat staan een minister. Waarom blijft VWS weg bij dit cruciale overleg? Dat is een vraag die steeds luider klinkt. ### Wat is er aan de hand? De Expertgroep Gezondheid IJmond is opgericht om de impact van de staalfabriek op de gezondheid van omwonenden te onderzoeken. Het gaat om zaken als fijnstof, zware metalen en andere schadelijke stoffen die vrijkomen bij de productie. Dit zijn precies de thema's waar VWS over zou moeten gaan. Toch ontbreekt het ministerie bij de overleggen. - **Gebrek aan coördinatie**: Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) is wel aanwezig, maar VWS niet. - **Gevolgen voor beleid**: Zonder VWS ontbreekt een directe link naar gezondheidsbeleid en preventie. - **Frustratie bij experts**: Levi noemt het "onbegrijpelijk" dat een ministerie dat verantwoordelijk is voor volksgezondheid niet meepraat. ### Waarom is dit zo belangrijk? De gezondheid van mensen in de IJmond staat al jaren onder druk. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat er verhoogde concentraties van schadelijke stoffen in de lucht zitten. Denk aan polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) en benzeen. Deze stoffen kunnen leiden tot ademhalingsproblemen, hart- en vaatziekten en zelfs kanker. > "Het is alsof je een brand bestrijdt zonder de brandweer te bellen," zegt een betrokken arts. "VWS zou hier een centrale rol moeten spelen, maar ze zijn nergens te bekennen." ### Wat zegt Marcel Levi? Levi, die zelf een achtergrond heeft in de medische wereld, is duidelijk: "Ik snap niet waarom VWS niet aan tafel zit. Het gaat hier om de gezondheid van duizenden mensen. Als we echt stappen willen zetten, dan moet het ministerie van Volksgezondheid erbij zijn." Hij benadrukt dat het niet alleen om onderzoek gaat, maar ook om concrete maatregelen om de uitstoot te verminderen en de gezondheid te beschermen. ### Wat zijn de gevolgen? Het ontbreken van VWS heeft praktische gevolgen. Zo worden aanbevelingen van de expertgroep niet altijd opgepakt in het landelijke gezondheidsbeleid. Ook duurt het langer om nieuwe normen voor luchtkwaliteit in te voeren. Dit terwijl de klachten bij omwonenden toenemen. - **Vertraagde reactie**: Zonder VWS is er geen directe lijn naar het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). - **Gemiste kansen**: Preventieprogramma's voor bijvoorbeeld astma of longkanker worden niet gekoppeld aan de situatie in de IJmond. - **Onzekerheid voor bewoners**: Mensen weten niet of ze veilig kunnen wonen in de buurt van de fabriek. ### Hoe kan dit worden opgelost? Volgens Levi is de oplossing simpel: VWS moet gewoon plaatsnemen aan de overlegtafel. "Het is een kwestie van prioriteit geven. Als het ministerie echt om de gezondheid van burgers geeft, dan is dit een no-brainer." Ook pleit hij voor meer samenwerking tussen de ministeries van IenW en VWS, zodat milieu- en gezondheidsvraagstukken niet los van elkaar worden behandeld. ### Conclusie Het is een raadsel waarom het ministerie van VWS niet aanwezig is bij het gezondheidsoverleg over Tata Steel. Marcel Levi heeft gelijk: dit is een gemiste kans om de volksgezondheid in de IJmond serieus te nemen. Hopelijk wordt deze oproep gehoord, want de gezondheid van duizenden Nederlanders hangt ervan af.