Waarom bezuinigen op passende zorg juist geld kost

Margriet Bos · 2026-11-03

Bezuinigen op passende zorg klinkt logisch. Toch waarschuwt Jan Kremer, speciaal gezant passende zorg bij het ministerie van VWS, dat het averechts kan uitpakken. Zodra bezuinigen een doel op zich wordt, sluipt er rantsoenering in. En dat kan de hele beweging naar passende zorg verkillen. Best zonde, want die besparing komt er vaak toch wel. ### Het gevaar van bezuinigen als doel Kremer is duidelijk over wat er gebeurt als geld de enige drijfveer wordt: "Het leidt vrijwel altijd tot minder doen." Minder zorg dus, terwijl de vraag niet afneemt. Dat raakt precies de kern van het probleem. Passende zorg gaat niet over minder, maar over béter. Zorg die aansluit bij wat iemand echt nodig heeft, zonder overbodige behandelingen of verspilling. Toch is de verleiding groot om de bezuinigingsopgave voorop te stellen. Op papier levert dat snel resultaat op. In de praktijk betekent het vaak dat mensen langer wachten, vaker worden doorgestuurd of zorg mislopen die ze juist nodig hebben. En dat terwijl de kosten daarmee niet structureel dalen. ### Waarom de besparing toch wel komt Volgens Kremer hoeft bezuinigen geen doel te zijn, simpelweg omdat de besparing er vaak vanzelf komt. Als je zorg passender maakt, verdwijnen overbodige behandelingen, onnodige opnames en dubbele onderzoeken. Dat levert geld op zonder dat iemand er slechter van wordt. > "Als je passende zorg echt serieus neemt, dan komt die besparing meestal vanzelf. Je hoeft er alleen niet op te sturen als einddoel." De volgorde maakt dus het verschil. Eerst kijken wat iemand nodig heeft, dan pas naar de kosten. Andersom werkt het niet, en dat is precies waar het misgaat. ### Wat dit betekent voor de praktijk Voor professionals in de zorg, en zeker voor wie werkt met persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen, is dit een herkenbaar punt. Ook daar ligt de verleiding op de loer om te snijden in voorzieningen. Een goedkoop alarmsysteem lijkt aantrekkelijk, tot blijkt dat het niet werkt wanneer het echt nodig is. Een paar dingen om in gedachten te houden: - Kijk eerst naar wat de oudere echt nodig heeft, niet naar de prijs per maand - Kies systemen die betrouwbaar zijn en snel reageren in noodgevallen - Weeg de kosten van een gemiste alarmering af tegen de besparing op het systeem - Betrek de wensen van de oudere en familie bij de keuze ### De beweging niet laten verzuren Kremer noemt het letterlijk: de beweging van passende zorg kan verzuren. Dat gebeurt wanneer mensen het gevoel krijgen dat bezuinigen belangrijker is dan goede zorg. Vertrouwen brokkelt dan af, en dat is moeilijk te herstellen. De boodschap is dus genuanceerd. Besparen mag, en moet soms zelfs. Maar niet als het ten koste gaat van de kwaliteit van zorg. Passende zorg begint bij de vraag wat iemand nodig heeft. De rekening volgt daarna, en valt vaak lager uit dan verwacht. Wie met ouderen werkt en nadenkt over persoonsalarmering, doet er goed aan die volgorde te respecteren. Eerst veiligheid en passendheid, dan de prijs. Zo blijft de beweging in beweging, zonder dat er iets belangrijks sneuvelt.