Waarom bezuinigen op passende zorg juist geld kost

Margriet Bos · 2026-11-03

Bezuinigen op passende zorg klinkt logisch. Minder doen, minder kosten. Toch waarschuwt Jan Kremer, speciaal gezant passende zorg bij het ministerie van VWS, voor precies die reflex. Als besparen een doel op zich wordt, dan verschuift de focus van betere zorg naar simpelweg minder zorg. En dat kan de hele beweging rond passende zorg verzuurden. ### Het gevaar van rantsoenering Kremer is duidelijk over wat er gebeurt als bezuinigingen de boventoon voeren: "Het leidt vrijwel altijd tot minder doen." Daarmee bedoelt hij niet dat er slimmer wordt gewerkt, maar dat er simpelweg wordt geschrapt. Zorg die eigenlijk nodig is, verdwijnt dan uit beeld. Dat heet rantsoenering, en daar wordt niemand beter van. De kern van zijn boodschap is simpel. De besparing die je met passende zorg wilt bereiken, komt er vaak toch wel. Maar dan alleen als je het goed aanpakt. Wie bezuinigen als startpunt neemt, verliest de kwaliteit uit het oog. Wie de juiste zorg centraal stelt, krijgt de besparing er vaak gratis bij. ### Waarom dit senioren raakt Voor ouderen die afhankelijk zijn van zorg of persoonsalarmering is dit geen abstract verhaal. Passende zorg gaat juist over hen: de juiste hulp op de juiste plek, zonder onnodige opnames of verspilde middelen. Wordt er te hard gesneden, dan merken zij dat direct. Denk aan: - minder tijd voor een goed gesprek over veiligheid thuis - trage invoering van persoonsalarmering die zelfstandig wonen mogelijk maakt - verschraling van ondersteuning die een val of opname juist voorkomt Dat zijn geen theoretische risico's. Het zijn de dagelijkse gevolgen van een verkeerd gekozen besparingskoers. ### Slimmer werken in plaats van snijden Passende zorg draait om de vraag: wat heeft deze persoon echt nodig? Soms is dat een operatie, soms is dat een gesprek. Soms is het een alarmsysteem waarmee iemand veilig thuis blijft wonen in plaats van naar een instelling te verhuizen. Die aanpak kost in het begin moeite en overleg. Maar op de lange termijn levert hij vaak meer op dan een kaasschaaf over de begroting. > "Als bezuinigen een doel op zich wordt en leidt tot rantsoenering, dan dreigt de beweging van passende zorg te verzuren." — Jan Kremer Dat citaat vat de waarschuwing precies samen. De beweging van passende zorg heeft tijd en vertrouwen nodig. Zet je daar een bezuinigingsopdracht bovenop die vooral op aantallen stuurt, dan verstopt de samenwerking tussen zorgverleners, ouderen en hun familie. ### Wat professionals hiervan kunnen leren Voor wie werkt met persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen is de les helder. Kijk naar wat een oudere écht veiliger maakt, niet alleen naar wat het minst kost. Een goed gekozen alarm bespaart op termijn vaak zorgkosten, omdat het zelfstandig wonen langer volhoudt en onnodige opnames voorkomt. De boodschap van Kremer is dus geen pleidooi tegen besparen. Het is een pleidooi voor de juiste volgorde. Eerst de juiste zorg, dan de rekening. Draai je dat om, dan verzuurt de beweging die ouderen juist vooruit zou moeten helpen. Wil je zelf aan de slag met passende oplossingen voor senioren? Begin dan bij de behoefte, niet bij het budget. Dat is misschien wel de belangrijkste les uit dit verhaal.