Waarom artsen het recht willen om behandelingen te weigeren

Margriet Bos · 2026-08-07

Artsen willen meer ruimte krijgen om behandelingen te weigeren. Dat blijkt uit een poll op Zorgvisie. Maar waarom ze willen kunnen weigeren en op welke gronden, daar verschillen de meningen over. Het is een onderwerp dat veel stof doet opwaaien, zowel onder zorgprofessionals als onder patiënten. En dat is niet zo gek, want het raakt aan fundamentele vragen over zorg, ethiek en vertrouwen. ### Waarom weigeren artsen behandelingen? De redenen die artsen noemen om behandelingen te weigeren, lopen uiteen. Sommige artsen voelen zich ongemakkelijk bij behandelingen die ze medisch niet verantwoord vinden. Anderen willen niet meewerken aan verzoeken die indruisen tegen hun persoonlijke overtuigingen. Denk bijvoorbeeld aan euthanasie of abortus, maar ook aan cosmetische ingrepen die geen medische noodzaak hebben. Daarnaast speelt de werkdruk een rol. Artsen hebben te maken met beperkte tijd en middelen. Soms moeten ze keuzes maken die niet in het belang van één individuele patiënt zijn, maar wel in het belang van de hele groep. Dat is een lastige positie, zeker als een behandeling wel mogelijk is, maar niet per se de beste optie. ### Wat betekent dit voor u als senior? Als senior kunt u zich zorgen maken over de vraag of u nog wel de zorg krijgt die u nodig heeft. Het is begrijpelijk dat u zich afvraagt: wat als mijn arts een behandeling weigert? Het is belangrijk om te weten dat weigering niet zomaar gebeurt. Artsen zijn gebonden aan een zorgvuldige afweging van wat medisch verantwoord is. Ze moeten hun beslissing ook kunnen uitleggen. Toch is het goed om zelf ook na te denken over uw zorgwensen. Wat vindt u belangrijk? Welke behandelingen wilt u wel of niet? Door dit gesprek aan te gaan met uw arts, zorgt u ervoor dat uw stem gehoord wordt. U hoeft niet passief te wachten op beslissingen; u kunt actief meedenken over uw eigen zorgpad. ### De rol van persoonsalarmering in uw veiligheid Wanneer u ouder wordt, neemt de behoefte aan veiligheid toe. Een persoonlijk alarm kan u helpen om zelfstandig te blijven wonen, zelfs als uw gezondheid wisselvallig is. U weet dat u altijd hulp kunt inroepen, ook als een behandeling niet doorgaat of als u zich onzeker voelt over uw situatie. - Met een alarm om uw pols of hals heeft u altijd een hulpknop binnen handbereik. - U kunt direct contact leggen met een meldkamer die weet wat u nodig heeft. - Het geeft u en uw familie een gerust gevoel, omdat u nooit alleen bent. Dat is precies waar het om draait: niet alleen medische zorg, maar ook dagelijkse ondersteuning die u helpt om regie te houden over uw leven. ### Wat kunt u zelf doen? Het is verleidelijk om te denken dat de beslissing over behandelingen volledig bij de arts ligt. Maar u heeft zelf ook een stem. Door uw wensen duidelijk te maken, bijvoorbeeld in een wilsverklaring of tijdens een gesprek met uw huisarts, zorgt u dat uw voorkeuren bekend zijn. Zo kan een arts beter inschatten wat u belangrijk vindt en waarom. > "Een goede arts luistert niet alleen naar uw klachten, maar ook naar uw verhaal." – Margriet Bos Daarnaast is het verstandig om regelmatig stil te staan bij uw gezondheid. Vraag u af of u voldoende beweegt, gezond eet en op tijd medische hulp zoekt. Een gezonde levensstijl kan veel problemen voorkomen, waardoor u minder vaak in situaties komt waarin behandelingen ter discussie staan. ### De toekomst van zorg De discussie over het weigeren van behandelingen gaat niet alleen over regels en protocollen. Het gaat over vertrouwen tussen arts en patiënt. Als dat vertrouwen er is, kunnen moeilijke gesprekken gevoerd worden zonder dat iemand zich aangevallen voelt. Artsen moeten open zijn over hun overwegingen, maar ook luisteren naar de zorgen van hun patiënten. Voor u als senior betekent dit dat u zich niet machteloos hoeft te voelen. U kunt zelf het gesprek aangaan, uw wensen kenbaar maken en gebruikmaken van hulpmiddelen die uw veiligheid vergroten. Zo blijft u de regisseur van uw eigen leven, ook als de zorg om u heen verandert. ### Tot slot De poll op Zorgvisie laat zien dat artsen worstelen met hun verantwoordelijkheden. Het is een complex thema met veel nuances. Maar één ding is duidelijk: het gesprek hierover is nodig. Niet alleen in de zorg, maar ook thuis aan de keukentafel. Want uiteindelijk gaat het om uw leven, uw gezondheid en uw keuzes. En daar heeft u meer over te zeggen dan u misschien denkt.