Waarom artsen behandelingen willen weigeren: de opvallende poll-uitslag

Margriet Bos · 2026-08-07

Artsen willen meer ruimte krijgen om behandelingen te weigeren. Dat blijkt uit een opvallende poll op Zorgvisie. Maar waarom ze precies willen kunnen weigeren, en op welke gronden ze dat zouden mogen doen, daar verschillen de meningen sterk over. En dat roept natuurlijk direct vragen op: wat betekent dit voor jou als senior, of voor jouw naasten die zorg nodig hebben? Het onderwerp is gevoelig. Niemand wil horen dat een behandeling niet doorgaat, zeker niet als je erop gerekend hebt. Toch is het gesprek hierover belangrijker dan ooit. In dit artikel duiken we dieper in de poll-uitslag, bespreken we de argumenten voor en tegen, en geven we je praktische handvatten om het gesprek met je arts aan te gaan. ### Wat zegt de poll precies? De poll op Zorgvisie laat zien dat een aanzienlijk deel van de artsen voorstander is van meer weigeringsruimte. Dat klinkt misschien hard, maar er zit vaak meer achter dan je op het eerste gezicht zou denken. Artsen geven aan dat ze soms behandelingen als zinloos of zelfs schadelijk beschouwen, maar zich toch verplicht voelen om ze uit te voeren. Denk bijvoorbeeld aan een behandeling die alleen maar pijn verlengt zonder uitzicht op herstel. Of een ingreep die medisch gezien geen enkele kans van slagen heeft, maar waar een familie sterk op aandringt. In zulke situaties willen artsen dus de mogelijkheid hebben om nee te zeggen. ### Waarom willen artsen deze ruimte? Er zijn verschillende redenen waarom artsen meer zeggenschap willen over het al dan niet uitvoeren van behandelingen: - **Medische zinloosheid**: Een behandeling die geen enkel perspectief biedt op verbetering of herstel, willen artsen kunnen weigeren. - **Kwaliteit van leven**: Soms weegt de belasting van een behandeling zwaarder dan het mogelijke voordeel. Artsen zien dagelijks hoe ingrijpend sommige behandelingen zijn. - **Ethische overwegingen**: Artsen hebben een eed gezworen om geen schade te berokkenen. Een behandeling die vooral schade oplevert, past daar niet bij. - **Druk van buitenaf**: Families en patiënten oefenen soms enorme druk uit. Een arts wil die druk kunnen weerstaan als het medisch niet verantwoord is. Het gaat dus niet om willekeur of gemakzucht, maar om professionele en ethische afwegingen die vaak heel zorgvuldig worden gemaakt. ### De keerzijde: wat betekent dit voor jou? Natuurlijk is er ook een andere kant. Als senior of naaste van een zorgbehoevende kan dit nieuws beangstigend klinken. Je wilt er toch op kunnen vertrouwen dat alles wordt gedaan wat mogelijk is? Dat vertrouwen is fundamenteel in de zorg. Toch is het goed om te beseffen dat artsen niet zomaar behandelingen weigeren. Het gaat altijd om een zorgvuldige afweging, vaak in overleg met collega's en met jou als patiënt. Een weigering is geen afwijzing van jou als persoon, maar een medische inschatting die vaak in jouw belang is. > "Een goede arts weet niet alleen wat hij moet doen, maar ook wanneer hij beter niets kan doen." – Een veelgehoorde uitspraak onder zorgprofessionals. ### Hoe ga je hierover in gesprek? Mocht je ooit in een situatie komen waarin een behandeling ter discussie staat, dan is goed gesprek essentieel. Een paar tips die kunnen helpen: - **Stel vragen**: Vraag waarom een behandeling wel of niet zinvol wordt geacht. Laat de arts zijn overwegingen uitleggen. - **Vraag om een second opinion**: Je hebt altijd het recht op een tweede mening bij een andere specialist. - **Bespreek je waarden**: Vertel je arts wat voor jou belangrijk is in het leven. Dat helpt bij het maken van passende keuzes. - **Neem iemand mee**: Laat een vertrouwd persoon meegaan naar het gesprek. Twee paar oren horen meer dan één. ### Wat betekent dit voor de toekomst van de zorg? De poll-uitslag is een signaal dat de zorg aan het veranderen is. We leven steeds langer, maar dat betekent niet automatisch dat elke behandeling ook wenselijk is. Er komt meer aandacht voor kwaliteit van leven in plaats van alleen maar levensverlenging. Dat is een goede ontwikkeling, maar het vraagt ook om open gesprekken tussen patiënten, families en zorgverleners. Het is duidelijk dat dit onderwerp nog lang niet is uitgepraat. De meningen lopen uiteen, en dat is ook logisch. Het raakt aan onze diepste waarden over leven, gezondheid en zorg. Wat we in ieder geval kunnen doen, is het gesprek blijven voeren. Want alleen door samen te praten, komen we tot zorg die echt bij ons past. Heb jij ervaring met een situatie waarin een behandeling ter discussie stond? Deel je verhaal gerust in de reacties. Het kan anderen helpen om sterker in hun schoenen te staan.