Waarom artsen behandelingen willen weigeren – en wat dit voor u betekent

Margriet Bos · 2026-08-07

Artsen willen meer ruimte krijgen om behandelingen te weigeren. Dat blijkt uit een poll op Zorgvisie. Maar waarom ze willen kunnen weigeren en op welke gronden, daar verschillen de meningen over. Het is een onderwerp dat veel vragen oproept, vooral voor ouderen en hun naasten. Want wat betekent dit nu eigenlijk voor de zorg die u of uw dierbaren ontvangen? ### Waarom willen artsen behandelingen weigeren? De roep om meer ruimte om behandelingen te weigeren komt niet uit de lucht vallen. Artsen staan steeds vaker voor lastige keuzes. Ze willen goede zorg leveren, maar soms is een behandeling medisch gezien niet zinvol. Denk aan ingrijpende operaties bij zeer hoge leeftijd of behandelingen die vooral pijn en ongemak veroorzaken zonder dat ze echt helpen. - **Medische noodzaak**: Soms is een behandeling niet in verhouding tot de belasting voor de patiënt. - **Kwaliteit van leven**: Artsen kijken steeds meer naar wat een behandeling betekent voor het dagelijks leven van de patiënt. - **Ethische overwegingen**: Wanneer is een behandeling nog verantwoord? En wanneer wordt het "overbehandeling"? Het gaat dus niet om het onthouden van zorg, maar om het maken van weloverwogen keuzes. Toch roept dit ook vragen op over de rol van de patiënt. Heeft u als oudere nog wel inspraak? En wat als u zelf een behandeling wilt die de arts niet ziet zitten? ### De mening van artsen is verdeeld Uit de poll blijkt dat lang niet alle artsen hetzelfde denken. De een vindt dat de arts meer zeggenschap moet krijgen, terwijl de ander juist benadrukt dat de wens van de patiënt voorop moet staan. Die verdeeldheid is begrijpelijk. Het raakt namelijk aan de kern van de zorgrelatie: vertrouwen, respect en gedeelde besluitvorming. Sommige artsen willen kunnen weigeren op basis van hun professionele oordeel. Zij zien het als hun taak om patiënten te beschermen tegen onnodige of zelfs schadelijke ingrepen. Andere artsen zijn bang dat dit leidt tot een situatie waarin de stem van de patiënt ondergesneeuwd raakt. Zij vinden dat de arts juist moet luisteren naar wat de patiënt belangrijk vindt, ook als dat medisch gezien niet de meest voor de hand liggende keuze is. > "Het gaat niet om het onthouden van zorg, maar om het maken van weloverwogen keuzes." ### Wat betekent dit voor ouderen? Voor ouderen is dit onderwerp extra relevant. Zij hebben vaak te maken met meerdere aandoeningen tegelijk en staan regelmatig voor moeilijke behandelkeuzes. Het kan dan verwarrend zijn als een arts een behandeling weigert die u of uw familie graag wilt. Het is belangrijk om te weten dat u altijd het recht heeft om uw wensen kenbaar te maken. Een goede arts zal hier serieus naar luisteren, ook als hij of zij een andere mening heeft. - **Bereid u voor**: Schrijf van tevoren op wat u belangrijk vindt in uw zorg. - **Stel vragen**: Vraag door waarom een arts een bepaalde behandeling wel of niet adviseert. - **Vraag om een tweede mening**: Dit is altijd mogelijk en kan helpen om een weloverwogen beslissing te nemen. ### De rol van familie en mantelzorgers Familieleden en mantelzorgers spelen vaak een belangrijke rol bij dit soort beslissingen. Zij zijn degene die met de oudere in gesprek gaan over wensen en grenzen. Ook zij kunnen voor lastige situaties komen te staan. Want wat doe je als je moeder een behandeling wil die de arts niet ziet zitten? En hoe zorg je ervoor dat haar stem goed wordt gehoord? Het gesprek hierover aangaan is niet altijd makkelijk, maar wel essentieel. Door samen met de arts en uw naaste te kijken naar de mogelijkheden, ontstaat er ruimte voor een eerlijk gesprek. Het doel is niet om gelijk te krijgen, maar om samen tot de beste keuze te komen voor de persoon die het betreft. ### Tot slot De discussie over het weigeren van behandelingen door artsen gaat niet alleen over regels en protocollen. Het gaat over vertrouwen en over de vraag hoe we samen zorg organiseren die echt past bij de mens. Of u nu zelf ouder wordt of zorgt voor iemand die dat doet, het is goed om te weten dat uw stem ertoe doet. Blijf in gesprek, stel vragen en geef aan wat u belangrijk vindt. Zo zorgen we er samen voor dat zorg niet alleen medisch verantwoord is, maar ook menselijk blijft.