Waarom artsen vaker behandelingen willen weigeren (en wat dat voor u betekent)

Margriet Bos · 2026-08-07

Artsen willen meer ruimte krijgen om behandelingen te weigeren. Dat blijkt uit een poll op Zorgvisie. Maar waarom ze willen kunnen weigeren en op welke gronden, daar verschillen de meningen over. Voor ouderen en hun naasten roept dit belangrijke vragen op: wat betekent dit voor uw zorg? En wanneer kan een arts eigenlijk 'nee' zeggen? Het is een onderwerp dat veel stof doet opwaaien, zeker in een tijd waarin de zorg steeds drukker wordt. Laten we eerlijk zijn: niemand wil horen dat een behandeling niet doorgaat. Toch is het goed om te begrijpen waarom artsen deze discussie voeren. Het gaat namelijk niet alleen om geld of tijd, maar ook om kwaliteit van leven en professionele verantwoordelijkheid. ### Waarom willen artsen vaker weigeren? De redenen die artsen noemen, zijn divers. Sommige behandelingen zijn medisch gezien niet langer zinvol. Andere behandelingen kunnen wel mogelijk zijn, maar de kans op succes is zo klein dat de belasting voor de patiënt te groot wordt. Daarnaast speelt schaarste in de zorg een rol: met beperkte middelen moeten keuzes gemaakt worden. - **Medische zinloosheid**: een behandeling die geen uitzicht biedt op herstel of verbetering. - **Kwaliteit van leven**: een behandeling die meer schade dan voordeel oplevert. - **Schaarste**: beperkte capaciteit op de intensive care of bij specialisten. - **Patiëntwelzijn**: wanneer een behandeling leidt tot onaanvaardbaar lijden. Het is belangrijk om te benadrukken dat artsen niet zomaar mogen weigeren. Er zijn duidelijke richtlijnen en wetten die dit begrenzen. Een arts moet altijd uitleggen waarom hij of zij een behandeling niet wil uitvoeren. En u heeft als patiënt altijd het recht op een tweede mening. ### Wat betekent dit voor senioren? Voor ouderen kan dit onderwerp extra gevoelig liggen. Er bestaat soms de angst dat leeftijd een rol speelt bij de beslissing om een behandeling te weigeren. Dat mag natuurlijk nooit de enige reden zijn. Toch is het verstandig om voorbereid te zijn op gesprekken over behandelmogelijkheden. Stel daarom op tijd de vragen die voor u belangrijk zijn. Vraag uw arts bijvoorbeeld wat de voor- en nadelen van een behandeling zijn. En vraag ook wat er gebeurt als u kiest voor geen behandeling. Een goed gesprek kan veel onduidelijkheid wegnemen. > "Een behandeling weigeren is geen falen, maar een weloverwogen keuze die recht doet aan de situatie van de patiënt." ### De rol van familie en naasten Familieleden spelen vaak een belangrijke rol bij zorgbeslissingen. Zij kunnen helpen om de wensen van hun naaste duidelijk te maken. Het is daarom verstandig om uw wensen op papier te zetten, bijvoorbeeld in een wilsverklaring. Zo weet iedereen waar u aan toe bent. - Bespreek uw wensen met uw huisarts en familie. - Leg vast wat u belangrijk vindt in de zorg. - Stel vragen als iets niet duidelijk is. ### Wat kunt u zelf doen? Het gesprek aangaan met uw arts is de eerste stap. Wees niet bang om door te vragen. Een goede arts neemt de tijd om uit te leggen waarom een bepaalde keuze wordt gemaakt. En onthoud: u heeft altijd het recht op een tweede mening. Daarnaast is het verstandig om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen in de zorg. Zo kunt u beter inschatten wat er speelt en wat dat voor u betekent. De discussie over het weigeren van behandelingen is namelijk nog lang niet voorbij. ### Tot slot De poll op Zorgvisie laat zien dat artsen meer ruimte willen. Maar die ruimte moet zorgvuldig worden ingevuld, met respect voor de patiënt en diens wensen. Als senior of naaste is het goed om te weten waar u recht op heeft en hoe u het gesprek kunt aangaan. Zo blijft u regie houden over uw eigen zorg. Hebt u vragen over dit onderwerp? Bespreek ze gerust met uw huisarts of specialist. Een open gesprek kan veel verhelderen en geeft u de rust die u nodig heeft.