Waarom artsen behandelingen willen weigeren (en wat dit voor u betekent)

Margriet Bos · 2026-08-07

Artsen willen meer ruimte krijgen om behandelingen te weigeren. Dat blijkt uit een poll op Zorgvisie. Maar waarom ze willen kunnen weigeren en op welke gronden, daar verschillen de meningen over. Het is een onderwerp dat veel vragen oproept, zeker voor ouderen en hun naasten. Want wat betekent dit voor de zorg die u of uw familieleden ontvangen? In dit artikel duiken we dieper in de uitkomsten van de poll. We leggen uit wat de argumenten van artsen zijn, wat de gevolgen kunnen zijn voor patiënten en welke rechten u heeft. Zo bent u beter voorbereid op gesprekken met uw zorgverlener. ### Waarom willen artsen behandelingen weigeren? De belangrijkste reden die artsen noemen, is dat ze niet altijd verantwoordelijkheid willen nemen voor behandelingen die zij medisch niet noodzakelijk of zelfs schadelijk vinden. Denk aan situaties waarin een behandeling geen kans op succes heeft, of waarin de kwaliteit van leven ernstig onder druk komt te staan. Artsen voelen zich steeds vaker bezwaard door de druk van patiënten en hun families om alles te proberen. Soms is dat niet in het belang van de patiënt zelf. Door meer ruimte te krijgen om te weigeren, hopen ze eerlijker en professioneler te kunnen handelen. ### Op welke gronden mogen artsen weigeren? De meningen over de gronden waarop artsen mogen weigeren lopen uiteen. Sommige artsen vinden dat ze moeten kunnen weigeren bij behandelingen die niet evidence-based zijn. Anderen willen weigeren wanneer een behandeling onevenredig veel lijden veroorzaakt zonder uitzicht op herstel. Er zijn ook artsen die vinden dat ze moeten kunnen weigeren bij verzoeken die tegen hun persoonlijke of professionele overtuigingen ingaan. Denk aan euthanasie of behandelingen die zij als onethisch beschouwen. Dit roept natuurlijk de vraag op: waar ligt de grens? ### Wat betekent dit voor u als patiënt? Het klinkt misschien zorgwekkend dat artsen meer ruimte willen om te weigeren. Toch is het belangrijk om te weten dat dit in de meeste gevallen gaat om situaties waarin een behandeling medisch gezien niet zinvol is. Artsen hebben namelijk een beroepsethiek die hen verplicht om het belang van de patiënt voorop te stellen. Toch is het verstandig om goed geïnformeerd te zijn over uw rechten. U heeft altijd het recht om een tweede mening te vragen. Daarnaast kunt u uw arts vragen om de redenen voor een weigering duidelijk uit te leggen. Een goede arts zal altijd open communiceren over zijn of haar overwegingen. ### De rol van persoonlijke alarmering in de zorg Voor ouderen die zelfstandig wonen, is het belangrijk om te weten dat er altijd hulpmiddelen zijn die veiligheid bieden, zoals een persoonlijk alarm. Zelfs als medische behandelingen niet altijd doorgaan, kunt u erop vertrouwen dat u in noodgevallen snel hulp krijgt. Een persoonlijk alarm geeft u de vrijheid om zelfstandig te blijven wonen, met de zekerheid dat er op u gepast wordt. Het is een geruststellende gedachte dat u niet alleen staat, ook wanneer de medische wereld ingewikkelde keuzes maakt. Met een alarm om uw pols of nek bent u altijd verbonden met professionele hulpverleners die direct actie ondernemen wanneer dat nodig is. ### Hoe gaat u het gesprek aan met uw arts? Als u zich zorgen maakt over een mogelijke weigering van een behandeling, bereid u dan goed voor op het gesprek. Schrijf uw vragen van tevoren op en vraag om duidelijke uitleg. Vraag ook naar alternatieven als een bepaalde behandeling niet doorgaat. - Vraag altijd naar de reden van een weigering. - Vraag om een second opinion als u twijfelt. - Vraag naar de mogelijkheden voor palliatieve zorg bij ernstige ziekte. Het is uw lichaam en uw gezondheid. U heeft het recht om betrokken te worden bij alle beslissingen die uw zorg betreffen. Artsen zijn er om u te helpen, niet om over u te beslissen. ### Wat kunnen we verwachten in de toekomst? De discussie over het weigeren van behandelingen door artsen zal de komende jaren zeker doorgaan. Het is een onderwerp dat raakt aan fundamenten van de gezondheidszorg: vertrouwen, ethiek en de relatie tussen arts en patiënt. Het is belangrijk dat deze dialoog open en eerlijk gevoerd wordt. Voor nu is het vooral belangrijk dat u weet dat u altijd een stem heeft in uw eigen zorg. Blijf in gesprek met uw zorgverleners, stel vragen en laat u goed informeren. Zo zorgt u ervoor dat u de zorg krijgt die bij u past, ook wanneer artsen strengere regels krijgen.