Waarom artsen behandelingen willen weigeren (en wat dat voor u betekent)

Margriet Bos · 2026-08-07

Artsen willen meer ruimte krijgen om behandelingen te weigeren. Dat blijkt uit een poll op Zorgvisie. Maar waarom ze willen kunnen weigeren en op welke gronden, daar verschillen de meningen over. Voor senioren en hun naasten roept dit belangrijke vragen op: wat betekent dit voor uw zorg? En wanneer kan een arts eigenlijk 'nee' zeggen? ### Wat houdt het weigeren van behandelingen precies in? Het klinkt misschien tegenstrijdig: een arts die een behandeling weigert. Toch gebeurt dit vaker dan u denkt. Artsen hebben namelijk niet alleen een plicht om te behandelen, maar ook een verantwoordelijkheid om niet te overbehandelen. Soms is een behandeling medisch niet zinvol, bijvoorbeeld omdat de kans op herstel minimaal is of omdat de belasting voor de patiënt te groot is. De poll op Zorgvisie laat zien dat veel artsen meer ruimte willen om dit soort beslissingen te nemen. Ze willen niet zomaar alles doen wat technisch mogelijk is. In plaats daarvan willen ze beter kunnen afwegen wat écht in het belang is van de patiënt. Dat klinkt logisch, maar het roept ook ethische vragen op. ### Waarom artsen vaker 'nee' willen zeggen Er zijn verschillende redenen waarom artsen meer ruimte willen om behandelingen te weigeren. Een van de belangrijkste is de toenemende druk op de zorg. Met een vergrijzende bevolking en beperkte middelen moeten er keuzes worden gemaakt. Artsen willen die keuzes niet alleen baseren op kosten, maar vooral op kwaliteit van leven. Daarnaast speelt het principe van 'niet schaden' een grote rol. Een behandeling die veel pijn doet of langdurig herstel vereist, is niet altijd in het belang van de patiënt. Artsen zien het als hun taak om dit eerlijk te bespreken. Ze willen niet dat patiënten het gevoel hebben dat ze alles moeten ondergaan wat medisch mogelijk is. ### Wat betekent dit voor u als senior of naaste? Voor senioren is dit onderwerp extra relevant. U wilt natuurlijk de beste zorg krijgen, maar u wilt ook niet onnodig behandeld worden. Het is belangrijk om te weten dat u altijd het recht heeft om vragen te stellen. Vraag uw arts waarom een behandeling wordt voorgesteld, maar ook waarom een behandeling juist niet wordt aangeraden. Een goed gesprek met uw arts kan veel helderheid bieden. Stel bijvoorbeeld de volgende vragen: - Wat is het doel van deze behandeling? - Wat zijn de risico's en bijwerkingen? - Wat gebeurt er als we niets doen? - Zijn er alternatieven die minder belastend zijn? Door deze vragen te stellen, krijgt u meer inzicht in de overwegingen van uw arts. Zo kunt u samen een beslissing nemen die past bij uw wensen en situatie. ### De rol van persoonlijke alarmsystemen in uw veiligheid Hoewel dit onderwerp gaat over medische beslissingen, raakt het ook aan uw algehele veiligheid en zelfstandigheid. Als senior wilt u zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Een persoonlijk alarm kan daarbij helpen. Met een alarmknop om de pols of als hanger kunt u altijd hulp inschakelen, ook als u alleen thuis bent. Dit geeft niet alleen u, maar ook uw naasten een gerust gevoel. U weet dat u in noodgevallen snel hulp kunt krijgen. En dat is precies waar het in de zorg om draait: niet alleen behandelen, maar ook voorkomen dat situaties verergeren. ### Hoe u het gesprek met uw arts kunt aangaan Als u zich zorgen maakt over het weigeren van behandelingen, bespreek dit dan open met uw arts. U kunt bijvoorbeeld zeggen dat u de poll op Zorgvisie heeft gelezen en dat u benieuwd bent naar zijn of haar mening. Artsen waarderen het vaak wanneer patiënten goed geïnformeerd zijn en meedenken over hun eigen zorg. Het is ook verstandig om uw wensen vast te leggen in een wilsverklaring. Zo weet uw arts precies wat u belangrijk vindt, mocht u zelf niet meer kunnen beslissen. Dit geeft duidelijkheid voor iedereen en voorkomt misverstanden op een later moment. ### Conclusie: blijf in gesprek De discussie over het weigeren van behandelingen is complex en raakt aan fundamentele vragen over zorg en ethiek. Voor senioren is het belangrijk om goed geïnformeerd te zijn en actief deel te nemen aan beslissingen over hun eigen gezondheid. Blijf in gesprek met uw arts, stel vragen en zorg dat uw wensen duidelijk zijn. Een persoonlijk alarm kan bijdragen aan uw gevoel van veiligheid en zelfstandigheid. Het is een kleine investering in uw gemoedsrust. En dat is misschien wel de beste behandeling die er is.