Waarom artsen steeds vaker een behandeling weigeren (en wat dat voor u betekent)

Margriet Bos · 2026-08-07

Het is een onderwerp dat veel stof doet opwaaien in de zorg: artsen die vaker een behandeling willen weigeren. Uit een poll op Zorgvisie blijkt dat een aanzienlijk deel van de artsen meer ruimte wil krijgen om dit te doen. Maar waarom willen ze dat eigenlijk? En op welke gronden baseren ze hun beslissing? De meningen lopen flink uiteen, en dat is niet zo gek. Als senior of naaste van een senior is dit onderwerp misschien wel heel herkenbaar. U wilt de beste zorg, maar merkt dat de zorgverlener soms andere keuzes maakt dan u zou willen. Het roept vragen op: heeft een arts het recht om een behandeling te weigeren? En wat betekent dat voor uw eigen zorgtraject? ### De kern van de discussie De poll laat zien dat artsen meer autonomie willen in hun beslissingen. Ze willen niet zomaar alles doen wat medisch mogelijk is, maar vooral wat medisch zinvol is. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk is het een lastige afweging. Een behandeling kan namelijk levensreddend zijn, maar ook leiden tot een lagere kwaliteit van leven. Artsen noemen verschillende redenen om een behandeling te weigeren: - **Medisch zinloos handelen**: wanneer een behandeling naar verwachting geen positief effect heeft. - **Kwaliteit van leven**: wanneer de behandeling meer schade dan goed doet, bijvoorbeeld bij zeer kwetsbare ouderen. - **Ethische overwegingen**: wanneer een behandeling indruist tegen de professionele normen van de arts. - **Patiëntveiligheid**: wanneer de risico's van een behandeling niet opwegen tegen de mogelijke voordelen. Het is belangrijk om te benadrukken dat dit geen beslissingen zijn die artsen lichtvaardig nemen. Het gaat vaak om complexe situaties waarin meerdere factoren een rol spelen. ### Wat betekent dit voor ouderen? Voor ouderen en hun naasten is dit onderwerp extra relevant. Naarmate we ouder worden, neemt de kans op gezondheidsproblemen toe. En daarmee ook de kans dat u of een familielid geconfronteerd wordt met een weigering van een behandeling. Het is daarom goed om te weten waar u aan toe bent. Een arts die een behandeling weigert, moet dit altijd goed onderbouwen. U heeft als patiënt het recht om een tweede mening te vragen. Ook kunt u in gesprek gaan over alternatieven. Soms is er een andere behandeling mogelijk die beter past bij uw wensen en situatie. ### De rol van persoonlijke wensen Een belangrijk aspect in deze discussie is de rol van persoonlijke wensen. U heeft als patiënt inspraak in uw behandeling. Dat betekent dat u samen met uw arts beslist welke stappen worden ondernomen. Een goede arts luistert naar uw wensen en weegt deze mee in zijn of haar advies. Toch blijft het een lastig spanningsveld. Aan de ene kant wilt u als senior zelf bepalen wat er met uw lichaam gebeurt. Aan de andere kant heeft de arts een professionele verantwoordelijkheid om u niet te behandelen tegen beter weten in. Het is een balans die in elk gesprek opnieuw gevonden moet worden. > "Een behandeling weigeren is nooit een makkelijke keuze. Het vraagt om moed en om een zorgvuldige afweging van alle belangen." ### Hoe bereidt u zich voor? Het is verstandig om u voor te bereiden op dit soort gesprekken. Zorg dat u weet wat u wilt en wat u belangrijk vindt. Schrijf uw vragen op en bespreek ze met uw huisarts of specialist. Door open te communiceren, voorkomt u misverstanden en zorgt u ervoor dat uw stem wordt gehoord. Daarnaast kan het helpen om een familielid of vertrouwenspersoon mee te nemen naar belangrijke gesprekken. Zij kunnen u ondersteunen en meedenken over de mogelijkheden. Zo zorgt u ervoor dat u niet alleen staat in deze soms ingewikkelde beslissingen. ### De toekomst van de zorg De uitkomst van de poll laat zien dat er iets aan het veranderen is in de zorg. Artsen willen meer ruimte om hun professionele oordeel te volgen. Dat kan betekenen dat er vaker nee wordt gezegd tegen behandelingen die niet passend zijn. Maar het betekent ook dat er meer ruimte komt voor zorg die echt bij de persoon past. Voor senioren is het belangrijk om hierover geïnformeerd te zijn. Door te weten wat er speelt, kunt u beter inspelen op de situatie en weloverwogen keuzes maken. En onthoud: u heeft altijd het recht om vragen te stellen en om duidelijkheid te vragen. Uw gezondheid is te belangrijk om aan het toeval over te laten.