Waarom Acibadem ziekenhuizen nerveus maakt (en wat dat betekent)

Margriet Bos · 2026-08-14

Het is een vraag die steeds vaker opduikt in de Nederlandse zorg: wat gebeurt er eigenlijk als een commerciële partij als Acibadem zich nadrukkelijk tussen ziekenhuis en patiënt wurmt? Het bedrijf is zakelijk gezien een succesverhaal, maar voor veel ziekenhuizen is het hét voorbeeld van een zelfstandig behandelcentrum (zbc) dat de zorg uitholt. Tijd om eens goed te kijken naar de rol van deze zorgaanbieder in het huidige zorglandschap. ### De opkomst van de zelfstandige behandelcentra Zelfstandige behandelcentra zijn geen nieuw fenomeen, maar ze zijn de afgelopen jaren wel nadrukkelijker op de kaart gezet. Waar ziekenhuizen vaak kampen met wachtlijsten, bureaucratie en hoge overheadkosten, profileren zbc's zich als flexibele, gespecialiseerde alternatieven. Acibadem is daar een schoolvoorbeeld van. Het Turkse concern heeft in Nederland meerdere klinieken en weet zich te onderscheiden met een strakke bedrijfsvoering. Patiënten waarderen de korte lijnen en de snelle behandelingen. Maar diezelfde efficiëntie zorgt ook voor wrevel. Ziekenhuizen zien een deel van hun zorgvolume weglekken naar een partij die zich niet aan dezelfde verplichtingen hoeft te houden. ### Waarom ziekenhuizen spreken van 'uithollen' Het woord 'uithollen' valt niet zomaar. Ziekenhuizen dragen namelijk een bredere verantwoordelijkheid dan alleen het uitvoeren van behandelingen. Denk aan spoedzorg, complexe operaties, opleidingen van medisch personeel en onderzoek. Dat zijn allemaal zaken die geld kosten, maar niet direct geld opleveren. Een zbc als Acibadem kan zich juist richten op de lucratieve, planbare zorg. Denk aan cataractoperaties, knieartroscopieën of huidcorrecties. Daardoor ontstaat een scheve verhouding: de eenzame, dure zorg blijft in het ziekenhuis achter, terwijl de 'makkelijke' zorg naar de commerciële partij vloeit. En dat terwijl ziekenhuizen wel de vaste lasten moeten blijven dragen. ### Niet-gecontracteerde zorg: een grijs gebied Een van de meest interessante aspecten is de omgang met niet-gecontracteerde zorg. Zorgverzekeraars sluiten contracten af met zorgaanbieders over prijzen en kwaliteit. Maar wat als een zorgaanbieder bewust buiten die contracten blijft? Acibadem heeft in het verleden laten zien dat het prima kan functioneren zonder contracten met alle verzekeraars. Patiënten krijgen dan te maken met een vergoeding die lager ligt dan de rekening. Het verschil moeten ze zelf bijbetalen. Voor sommige mensen is dat een bewuste keuze, maar voor anderen een onaangename verrassing. Dat roept een belangrijke vraag op: is het eerlijk dat een zorgaanbieder zich aan afspraken onttrekt, terwijl de patiënt daar uiteindelijk de rekening voor krijgt? Zorgverzekeraars proberen hier wel iets aan te doen, maar juridisch ligt het ingewikkeld. Zolang de kwaliteit goed is en de prijs transparant, is er weinig te doen. ### De rol van de overheid en toezichthouders De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houdt toezicht op de zorgmarkt, maar heeft beperkte middelen om dit soort situaties te sturen. Er wordt wel nagedacht over strengere regels voor zbc's, bijvoorbeeld op het gebied van transparantie over prijzen en kwaliteit. Toch blijft het een lastige evenwichtsoefening. Enerzijds wil je innovatieve partijen niet wegjagen die de zorg efficiënter maken. Anderzijds moet de toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg voor iedereen gewaarborgd blijven. Het is een discussie die de komende jaren alleen maar belangrijker wordt. ### Wat betekent dit voor jou als zorgprofessional? Als je werkzaam bent in de zorg, merk je de spanningen waarschijnlijk dagelijks. Patiënten stellen meer vragen over hun zorgverlener, en de concurrentie tussen ziekenhuizen en zbc's neemt toe. Het is belangrijk om te beseffen dat dit geen tijdelijk fenomeen is. De zorgmarkt verandert structureel. Dat betekent dat je als professional niet alleen moet kijken naar de medische kant, maar ook naar de organisatorische en financiële kant van je werk. Wie die bredere blik ontwikkelt, kan beter inspelen op de veranderingen en zorgt dat de kwaliteit van zorg hoog blijft. ### De toekomst van de zorg Het is duidelijk dat partijen als Acibadem een blijvende invloed hebben op het zorglandschap. Of dat positief of negatief is, hangt af van je perspectief. Voor de één is het een welkome aanvulling die wachtlijsten verkort. Voor de ander is het een bedreiging van het zorgstelsel zoals we dat kennen. Wat in ieder geval vaststaat: de discussie over de rol van zbc's is nog lang niet voorbij. En zolang ziekenhuizen en commerciële aanbieders tegenover elkaar blijven staan, is het de patiënt die uiteindelijk de keuze moet maken. Een keuze die steeds vaker ook een financiële afweging is.