Waarom 1 op de 3 Verpleeghuisbewoners Onnodig Verhuist

Margriet Bos · 2026-09-16

### Een verhuizing die niemand wil Stel je voor: je bent hoogbejaard, je hebt net je draai gevonden in het verpleeghuis, en dan moet je plotseling weer verkassen. Naar een andere afdeling, een ander gebouw, soms een andere stad. Voor een op de drie bewoners is dat de realiteit. Hoogleraar Hilde Verbeek schrok er zelf van toen ze de cijfers zag. Het gaat niet om een enkeling die pech heeft. Het overkomt een derde van alle bewoners. En dat terwijl verhuizen voor ouderen vaak extra verwarrend en stressvol is. Je routine valt weg, je vertrouwde gezichten verdwijnen, en je moet opnieuw wennen aan een nieuwe omgeving. Zeker als je al kwetsbaar bent, kan zo'n overgang veel impact hebben. ### Crisisopnames zetten het systeem onder druk Een belangrijke oorzaak is de crisisopvang. Als iemand plotseling uit huis moet, bijvoorbeeld na een val of een acute ziekte, wordt er vaak een plek gezocht waar op dat moment ruimte is. Niet per se de plek die het beste past. Later volgt dan een verhuizing naar een 'definitieve' afdeling. Voor de bewoner voelt dat als opnieuw beginnen. Daarnaast speelt mee dat verpleeghuizen vaak moeten 'plooien naar het systeem'. Dat betekent dat de organisatie leidend is, niet de behoefte van de bewoner. Afdelingen worden samengevoegd, specialismen verplaatst, en bewoners schuiven mee. Logisch vanuit kosten en efficiency, maar niet vanuit de mens die er woont. ### Hoe vaak verhuist een bewoner eigenlijk? Om een idee te geven: in een verpleeghuis met 100 bewoners gaan jaarlijks ongeveer 33 mensen nog een keer op pad. Dat is niet incidenteel, dat is structureel. En het gebeurt op momenten dat mensen juist rust en stabiliteit nodig hebben. - **Crisisopname**: eerst naar een tijdelijke plek, later naar een definitieve. - **Afdeling sluit**: door reorganisatie moeten bewoners verkassen. - **Specialistische zorg nodig**: iemand moet naar een afdeling die beter past, maar dat betekent wel weer wennen. > “We schrokken van de cijfers. Dit is niet wat we willen voor onze ouderen,” zegt Verbeek. “Een verhuizing is voor hen vaak een grote gebeurtenis, terwijl het in de organisatie soms als een administratieve handeling wordt gezien.” ### Waarom dit zo ingrijpend is Verhuizen op hoge leeftijd is niet hetzelfde als verhuizen op jonge leeftijd. Je hebt vaak minder energie, je bent afhankelijker van anderen, en je hebt minder tijd om nieuwe contacten op te bouwen. Elke verhuizing betekent: nieuwe gezichten, nieuwe regels, nieuwe routines. Voor iemand met dementie kan dat extra verwarrend zijn. Bovendien gaat het niet alleen om de fysieke verhuizing. Het gaat om het gevoel van controle kwijtraken. Je hebt niet gekozen voor deze plek, en nu moet je weer mee. Dat kan leiden tot verdriet, boosheid of terugtrekgedrag. En dat terwijl een stabiele woonomgeving juist zo belangrijk is voor het welzijn. ### Wat kunnen we eraan doen? Volgens Verbeek is het belangrijk dat verpleeghuizen anders gaan kijken naar verhuizingen. Niet als een logistiek probleem, maar als een ingrijpende levensgebeurtenis. Dat betekent: - **Betere planning**: probeer crisisopnames te voorkomen door tijdig een passende plek te vinden. - **Minder systeemdenken**: kijk naar de mens, niet alleen naar de afdeling. - **Begeleiding bij verhuizing**: ondersteun bewoners en familie actief tijdens de overgang. - **Stabiele teams**: zorg voor vaste gezichten, ook als iemand verhuist. ### Een plek om te blijven Uiteindelijk gaat het om één simpele vraag: mag je op je oude dag gewoon blijven wonen waar je woont? Voor veel ouderen is dat niet vanzelfsprekend. En dat terwijl een verhuizing vaak meer kwaad dan goed doet. Als we willen dat verpleeghuizen echte huizen zijn, dan moeten we verhuizingen niet als normaal beschouwen. Want een huis is pas een thuis als je er mag blijven. *Margriet Bos is expert op het gebied van persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen. Ze schrijft over hoe technologie en zorg elkaar kunnen versterken, zonder de mens uit het oog te verliezen.*