Een VVD-senator stelt: We hebben zeven umc's niet nodig

Margriet Bos · 2026-08-24

Het is een behoorlijk stevige uitspraak, vind je niet? Marjan Kaljouw, eerste Kamerlid voor de VVD en oud-bestuursvoorzitter van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), gooit het roer om. Ze zegt openlijk wat sommigen al langer fluisteren: Nederland heeft geen zeven universitaire medische centra nodig. En weet je wat het opvallende is? Ze staat niet alleen. Deze gedachte gonst al langer door de zorgwereld. Maar nu een ervaren bestuurder en politicus het hardop zegt, krijgt het een ander gewicht. Het zet je aan het denken. ### Waarom deze discussie nu? De zorgkosten lopen op, dat weten we allemaal. En umc's zijn nu eenmaal duur. Ze combineren topzorg, onderwijs en onderzoek onder één dak. Dat brengt complexiteit met zich mee en een prijskaartje. De vraag die Kaljouw opwerpt, is eigenlijk heel praktisch: kunnen we slimmer? Efficiënter? Misschien is het tijd voor een eerlijk gesprek over wat we echt nodig hebben. Niet vanuit angst of bezuinigingsdrang, maar vanuit de wens om goede zorg betaalbaar en toegankelijk te houden voor iedereen. Voor nu, en voor de generaties die komen. ### Wat zouden de gevolgen kunnen zijn? Stel je voor dat we inderdaad minder umc's zouden hebben. Wat betekent dat dan? - **Regionale toegankelijkheid:** Zou reizen naar gespecialiseerde zorg een grotere uitdaging worden voor patiënten buiten de randstad? - **Kenniscentra:** Blijft voldoende capaciteit voor innovatie en opleiding van nieuwe artsen behouden? - **Samenwerking:** Zouden regionale ziekenhuizen meer complexe zorg moeten gaan leveren? Het zijn geen eenvoudige vragen. En er zijn geen eenvoudige antwoorden. Het gaat om afwegingen. Om keuzes maken waar we later, hopelijk, trots op kunnen zijn. ### Een persoonlijke noot Ik denk vaak aan mijn eigen ouders. Zij wonen in een dorp, tientallen kilometers van het dichtstbijzijnde umc. Voor hen is zorg dichtbij heel belangrijk. Maar ik weet ook hoe waardevol die gespecialiseerde kennis in een umc kan zijn als het echt nodig is. Het gesprek dat Kaljouw aanzwengelt, raakt aan die spanning. Aan de balans tussen excellentie en bereikbaarheid. Tussen centraal en lokaal. Het is een gesprek dat we met elkaar moeten voeren, zonder vooroordelen. > “Soms moet je hardop zeggen wat anderen denken, om een eerlijk debat mogelijk te maken.” ### Jouw mening doet ertoe Dit is niet zomaar een theoretische discussie voor bestuurskamers. Het gaat over de zorg zoals jij die kent. Zoals je die misschien nodig hebt voor jezelf, je partner, je ouders of je kinderen. Daarom is jouw stem belangrijk. Wat vind jij? Is het tijd om kritisch te kijken naar het aantal umc's in Nederland? Of zie je vooral de risico's van zo'n verandering? De meningen zijn verdeeld, en dat is goed. Alleen door verschillende perspectieven te horen, kunnen we tot een wijs besluit komen. Een besluit dat recht doet aan de complexiteit van onze zorg, en aan de mensen die er afhankelijk van zijn. Denk er eens over na. Laat je gedachten de vrije loop. Er is geen goed of fout antwoord, alleen een persoonlijk perspectief. En dat perspectief, dat telt. We staan op een kruispunt in de Nederlandse gezondheidszorg. De weg die we kiezen, zal bepalend zijn voor de komende decennia. Laten we ervoor zorgen dat we die weg samen bewandelen, met open ogen en een luisterend oor voor elkaar.