Waarom deze vijf registraties dreigen te verdwijnen - en wat dat betekent

Margriet Bos · 2026-08-24

Het is een stil alarm dat niet iedereen hoort afgaan. Vijf belangrijke kwaliteitsregistraties van DICA staan op het punt om te verdwijnen. En dat is geen klein nieuwtje - het raakt de kern van hoe we zorgkwaliteit meten en waarborgen. Bente Jorritsma, vicevoorzitter van DICA/IKNL, zegt het zonder omwegen: "Voorkom onomkeerbare schade bij toetsing kwaliteitsregistraties." Haar woorden hangen in de lucht als een waarschuwing die we serieus moeten nemen. ### Wat er precies op het spel staat Die vijf registraties zijn geen bureaucratische formulieren. Het zijn instrumenten die laten zien hoe zorgverleners presteren. Ze meten resultaten, patiëntervaringen en klinische uitkomsten. Als ze verdwijnen, verliezen we een deel van ons zicht op de kwaliteit van zorg. Je zou het kunnen vergelijken met een dashboard in je auto waarvan de belangrijkste meters uitvallen. Je rijdt nog wel, maar je weet niet meer hoe snel je gaat, hoeveel brandstof je nog hebt, of de motor wel op de juiste temperatuur draait. ### De waarschuwing van Jorritsma "Transparantie komt niet uit de lucht vallen," benadrukt Jorritsma. En daar heeft ze helemaal gelijk in. Transparantie in de zorg bouw je systematisch op. Met data, met metingen, met openheid over resultaten. Die vijf registraties die dreigen te verdwijnen zijn bouwstenen van die transparantie. Ze helpen om: - Zorgverleners feedback te geven over hun prestaties - Patiënten inzicht te geven in kwaliteitsverschillen - Zorginstellingen te helpen verbeteren waar nodig - Beleidsmakers te informeren over wat werkt ### Waarom dit nu speelt De toetsing van kwaliteitsregistraties is aan verandering onderhevig. Nieuwe eisen, andere prioriteiten, beperkte middelen - het speelt allemaal mee. Maar volgens Jorritsma dreigt er in dat proces "onomkeerbare schade". En dat is het zorgwekkende. Sommige dingen kun je niet zomaar terugdraaien. Eenmaal verloren kennis, eenmaal afgebroken systemen voor datacollectie, eenmaal verdwenen vertrouwen in meetmethoden - dat krijg je niet een-twee-drie terug. ### Wat onomkeerbare schade betekent Stel je voor dat een ziekenhuis jarenlang bepaalde complicaties bij operaties heeft bijgehouden. Die data gebruiken ze om hun werkwijze te verbeteren. Als die registratie stopt, verliezen ze niet alleen toekomstige data. Ze verliezen ook de mogelijkheid om trends te volgen, verbeteringen te meten, en van het verleden te leren. Onomkeerbare schade gaat over: - Verloren continuïteit in datareeksen - Afgebroken leerprocessen voor zorgteams - Verminderde vergelijkbaarheid tussen instellingen - Minder goede informatie voor patiënten die een keuze moeten maken ### De grotere context We leven in een tijd waarin we meer dan ooit vragen om transparantie in de zorg. Patiënten willen weten wat ze kunnen verwachten. Verzekeraars willen weten waar ze voor betalen. En zorgverleners zelf willen weten hoe ze presteren ten opzichte van collega's. Kwaliteitsregistraties zijn daarin onmisbaar. Ze zetten cijfers bij gevoelens, data bij ervaringen, harde feiten bij subjectieve indrukken. Zonder ze varen we een beetje op gevoel en intuïtie - en in de zorg van vandaag is dat niet meer genoeg. ### Wat er nodig is Jorritsma's oproep is duidelijk: voorkom die onomkeerbare schade. Maar hoe dan? Het begint met erkennen dat deze registraties waarde toevoegen. Dat ze niet 'zomaar wat administratie' zijn, maar essentieel gereedschap voor kwaliteitsverbetering. Vervolgens gaat het om slimme keuzes maken. Welke registraties zijn echt onmisbaar? Hoe kunnen we ze efficiënter maken? Hoe zorgen we dat ze niet alleen data opleveren, maar ook daadwerkelijk gebruikt worden om zorg beter te maken? ### De menselijke kant Laat ik even persoonlijk worden. Ik sprak laatst een chirurg die me vertelde hoe hij zijn werk heeft verbeterd dankzij data uit zo'n registratie. "Ik dacht dat ik het goed deed," zei hij. "Tot ik de cijfers zag. Toen moest ik erkennen dat er ruimte voor verbetering was." Dat is de kracht van transparantie. Het confronteert, het daagt uit, het zet aan tot reflectie. En uiteindelijk leidt het tot betere zorg voor mensen die ons vertrouwen. Die vijf registraties die dreigen te verdwijnen zijn meer dan Excel-bestanden. Ze zijn geheugen, spiegel en kompas voor de zorg. Laten we zorgen dat we ze niet verliezen voordat we beseffen wat we missen. Want zoals Jorritsma zegt: transparantie komt niet uit de lucht vallen. Je moet er moeite voor doen, erin investeren, het koesteren. En soms moet je er ook voor waarschuwen als het in gevaar komt. Dat is precies wat er nu gebeurt. Een waarschuwing die we hopelijk op tijd horen.