Deze vijf cruciale kwaliteitsregistraties staan op het spel

Margriet Bos · 2026-08-24

Stel je even voor dat je huisarts jouw medische gegevens niet meer kan raadplegen. Of dat een specialist niet meer weet welke behandelingen je al hebt gehad. Dat klinkt als een nachtmerrie, toch? Helaas dreigt dit voor vijf belangrijke kwaliteitsregistraties binnen DICA. Vicevoorzitter Bente Jorritsma van DICA/IKNL slaat alarm. Haar waarschuwing is helder: "Voorkom onomkeerbare schade bij toetsing kwaliteitsregistraties." En ze heeft gelijk. Dit gaat niet over papieren of systemen. Dit gaat over mensen. Over jouw gezondheid en die van je dierbaren. ### Waarom deze registraties zo belangrijk zijn Kwaliteitsregistraties zijn niet zomaar databases. Het zijn levende systemen die artsen, verpleegkundigen en onderzoekers helpen betere zorg te leveren. Ze laten zien welke behandelingen werken en welke niet. Ze voorkomen dat patiënten onnodige procedures ondergaan. En ze helpen bij het identificeren van trends in ziekten en gezondheid. Als deze vijf registraties verdwijnen, verliezen we jaren aan waardevolle data. Data die letterlijk levens kan redden. Jorritsma benadrukt iets cruciaals: "Transparantie komt niet uit de lucht vallen." Ze bedoelt daarmee dat goede zorgregistratie werk is. Hard werk. Het vereist toewijding van zorgprofessionals, goede systemen en natuurlijk de nodige middelen. Maar vooral vereist het het besef dat transparantie geen luxe is, maar een noodzaak. ### Wat er op dit moment speelt De situatie is urgent. Vijf specifieke kwaliteitsregistraties staan op de tocht. Hoewel de exacte namen hier minder relevant zijn dan het principe, kun je denken aan registraties rond: - Chronische aandoeningen die langdurige monitoring vereisen - Zeldzame ziekten waar weinig data over bestaat - Nieuwe behandelmethoden die nog in ontwikkeling zijn - Patiëntveiligheidsindicatoren - Lange-termijn uitkomsten van ingrepen Het probleem zit 'm vaak in de toetsing. Die kan zo zwaar en bureaucratisch zijn dat organisaties het opgeven. En als één registratie stopt, begint het domino-effect. Andere volgen. En voor je het weet, hebben we gaten in ons zorglandschap waar patiënten doorheen vallen. ### De menselijke kant van de cijfers Laten we even uitzoomen van de systemen en naar de mensen kijken. Een kwaliteitsregistratie is niet abstract. Het gaat over: - De oudere vrouw die dankzij goede data de juiste medicatie krijgt - Het kind met een zeldzame ziekte dat behandeld kan worden omdat eerder iemand de data deelde - De arts die een betere beslissing kan nemen door te leren van duizenden eerdere gevallen - De onderzoeker die een doorbraak kan bereiken dankzij complete datasets Jorritsma's waarschuwing voor "onomkeerbare schade" is daarom geen overdrijving. Sommige kennis, eenmaal verloren, is niet meer terug te halen. Patiënten die niet optimaal behandeld zijn, kunnen blijvende schade ondervinden. Behandelingen die niet goed gemonitord worden, kunnen onnodig lang doorlopen. ### Wat we kunnen doen De oplossing begint bij bewustwording. We moeten beseffen dat kwaliteitsregistraties geen administratieve last zijn, maar de ruggengraat van goede zorg. Enkele concrete stappen: - Waardeer het werk van professionals die data registreren - Vereenvoudig waar mogelijk de registratielast - Zorg voor duidelijke terugkoppeling naar de praktijk - Bescherm bestaande registraties die bewezen waarde hebben - Investeer in systemen die registratie makkelijker maken Jorritsma heeft gelijk met haar oproep. We staan op een kruispunt. De keuze is simpel: investeren in transparantie en kwaliteit, of accepteren dat delen van onze zorg in duisternis verdwijnen. Die keuze maken we niet alleen voor ons systeem, maar voor elke patiënt die er gebruik van maakt. Voor elke familie die vertrouwt op goede zorg. Voor elke professional die het beste wil geven. Laten we daarom luisteren naar deze waarschuwing. Laten we voorkomen dat we over vijf jaar zeggen: "Hadden we maar..." De tijd om te handelen is nu. Voordat de schade inderdaad onomkeerbaar wordt.