VGN-bestuurder hekelt Den Haag: waarom de kritiek op jeugdzorg misplaatst is

Margriet Bos · 2026-09-09

Wat gebeurt er als je jarenlang bezuinigt op gesloten jeugdzorg, maar vergeet te investeren in goede alternatieven? Dan krijg je precies wat we nu zien: een explosieve stijging van het aantal kinderen dat een-op-een begeleiding nodig heeft. Ingrid Widdershoven, bestuurder bij de VGN, vindt de ophef in Den Haag daarover dan ook moeilijk te begrijpen. Sterker nog, ze noemt de reactie van minister Sterk 'misplaatst'. ### Een voorspelbare uitkomst Widdershoven legt uit dat de focus op afbouw van gesloten jeugdzorg jarenlang prioriteit had. Maar zonder voldoende alternatieven in de open jeugdzorg, is het niet verrassend dat er nu meer kinderen zijn die intensieve begeleiding nodig hebben. Het is een beetje alsof je een dijk verlaagt zonder een goede damwand te bouwen. Dan is het wachten op natte voeten. > “Je kunt niet blijven afbreken zonder iets op te bouwen. De rekening komt altijd,” zo vat Widdershoven de situatie samen. ### Waarom de schrikreactie misplaatst is Minister Sterk reageerde verrast op de cijfers. Maar volgens Widdershoven is die verbazing niet terecht. De signalen waren er al langer. Jeugdzorginstellingen waarschuwden dat de afbouw te snel ging. Er was te weinig geld voor alternatieven zoals kleinschalige voorzieningen of ambulante begeleiding. Nu blijkt dat veel kinderen meer zorg nodig hebben dan beschikbaar is, klinkt de alarmbel. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor professionals in de jeugdzorg is dit geen verrassing. Zij zien dagelijks dat er te weinig plekken zijn voor kinderen met complexe problemen. Een-op-een begeleiding is dan soms de enige optie. Maar dat is duur en niet altijd effectief op de lange termijn. Het gebrek aan een doordacht plan zorgt voor een vicieuze cirkel: meer vraag, minder aanbod, hogere kosten. ### De oplossing volgens de VGN Widdershoven pleit voor een fundamenteel andere aanpak. Niet alleen focussen op afbouw, maar ook op het versterken van de basis jeugdzorg. Denk aan: - **Investeren in preventie**: voorkom dat problemen escaleren. - **Kleinschalige woonvormen**: kinderen opvangen in een veilige, huiselijke omgeving. - **Ambulante begeleiding**: gezinnen thuis ondersteunen, zodat uithuisplaatsing niet nodig is. - **Samenwerking tussen gemeenten en instellingen**: één plan per kind, geen versnippering. Daarnaast moet er meer geld naar de jeugdzorg. Niet als bodemloze put, maar als gerichte investering in de toekomst van kinderen. Want elk kind dat nu goed wordt geholpen, voorkomt later duurdere zorg. ### De politiek moet verder kijken dan de waan van de dag De kritiek van Widdershoven is niet alleen een verwijt aan het adres van het ministerie. Het is ook een oproep aan de politiek om verder te kijken dan de waan van de dag. Jarenlang is er bezuinigd zonder de gevolgen te overzien. Nu de gevolgen zichtbaar worden, is een reflex van schrik niet vreemd. Maar het lost niets op. Wat nodig is, is een langetermijnvisie. Een visie waarin jeugdzorg niet wordt gezien als kostenpost, maar als investering in een gezonde samenleving. Kinderen die nu de juiste hulp krijgen, hebben later minder zorg nodig. Dat is niet alleen menselijker, maar ook goedkoper. ### Conclusie: van schrik naar daadkracht De ophef in Den Haag over het hoge aantal kinderen met een-op-een begeleiding is volgens Ingrid Widdershoven dus misplaatst. De echte vraag is niet waarom er zoveel kinderen zijn die intensieve zorg nodig hebben, maar waarom we zo lang hebben gewacht met het bouwen van een goed alternatief. Laten we van schrik naar daadkracht gaan. Want elk kind verdient een kans, ongeacht de politieke waan van de dag.