Verzekeraars en omzetplafonds: De verborgen risicoselectie in de ggz onthuld

Margriet Bos · 2026-09-23

### Wat is er aan de hand in de ggz? Stel je voor: je hebt eindelijk de stap gezet om hulp te zoeken voor je mentale gezondheid. Je huisarts verwijst je door naar een ggz-aanbieder. Maar dan blijkt dat de zorgverzekeraar een omzetplafond heeft ingesteld. Dat betekent simpelweg dat de zorgaanbieder maar een beperkt bedrag aan zorg mag leveren. Komt dat plafond in zicht? Dan moet je als patiënt wachten of elders zoeken. Geen fijne gedachte, toch? Aad de Groot, bestuurder van zorgverzekeraar DSW, zegt hierover: "Door het instellen van omzetplafonds bij ggz-aanbieders doen grote verzekeraars aan een vorm van risicoselectie." Met andere woorden: verzekeraars kiezen er bewust voor om minder zorg in te kopen, waardoor kwetsbare mensen tussen wal en schip vallen. ### Waarom zijn omzetplafonds een probleem? Omzetplafonds zijn een instrument dat verzekeraars gebruiken om de kosten te beheersen. Op zich niet verkeerd, want we willen allemaal dat de zorg betaalbaar blijft. Maar er zit een keerzijde aan. Door een plafond in te stellen, beperk je de toegang tot zorg. En dat raakt juist de mensen die het het hardst nodig hebben. - **Wachtlijsten groeien:** als een aanbieder zijn plafond bereikt, moet hij patiënten weigeren of doorverwijzen. De wachtlijsten worden langer. - **Risicoselectie:** verzekeraars kunnen zo onbewust (of bewust) kiezen voor de 'goedkopere' patiënten, terwijl mensen met complexere problemen buiten de boot vallen. - **Ongelijkheid:** niet iedereen heeft de middelen om over te stappen naar een andere verzekeraar of zorgaanbieder. Mensen met een kleine beurs zijn vaak de dupe. ### Hoe kijkt DSW hier tegenaan? DSW is een van de weinige verzekeraars die zich kritisch uitlaat over deze praktijk. Aad de Groot pleit voor een eerlijker systeem. "We moeten voorkomen dat verzekeraars het systeem bespelen," zegt hij. DSW kiest er daarom voor om geen omzetplafonds te hanteren. In plaats daarvan werken ze met afspraken over kwaliteit en doelmatigheid. Dat klinkt nobel, maar is het genoeg? Critici wijzen erop dat DSW een relatief kleine verzekeraar is. Zolang de grote jongens hun gang kunnen gaan, blijft het probleem bestaan. En dat raakt niet alleen ggz-patiënten, maar ook de samenleving als geheel. Want wie geen zorg krijgt, kan uiteindelijk duurder uit zijn – denk aan verergerde klachten, uitval op werk, of zelfs ziekenhuisopnames. ### Wat kun jij doen als patiënt? Misschien denk je: dit is allemaal ver van mijn bed. Maar als je zelf ooit ggz-zorg nodig hebt, wil je niet afhankelijk zijn van de grillen van een verzekeraar. Gelukkig zijn er dingen die je kunt doen: - **Kies bewust:** als je kunt, kijk dan welke verzekeraar geen omzetplafonds hanteert. DSW is een optie, maar er zijn meer kleine verzekeraars die hetzelfde doen. - **Praat erover:** deel je ervaringen. Hoe meer mensen zich uitspreken, hoe meer druk er komt op verzekeraars om te veranderen. - **Steun initiatieven:** organisaties zoals MIND en het Landelijk Platform GGz vechten voor betere toegang tot zorg. Steun hen, financieel of door je stem te laten horen. ### Een oproep aan verzekeraars Aad de Groot heeft gelijk: het systeem wordt bespeeld. Omzetplafonds zijn een verkapte manier om risico's af te wentelen op de patiënt. Dat is niet alleen oneerlijk, het is ook onverstandig. Want uiteindelijk betalen we allemaal de prijs voor een systeem dat mensen in de steek laat. Laten we hopen dat meer verzekeraars hun verantwoordelijkheid nemen. Tot die tijd is het belangrijk dat we kritisch blijven en elkaar informeren. Want goede geestelijke gezondheidszorg is geen luxe – het is een recht.