Verzekeraars en omzetplafonds: wat betekent dit voor de ggz?

Margriet Bos · 2026-09-23

### Wat is er aan de hand in de ggz? Stel je voor: je hebt eindelijk de stap gezet om hulp te zoeken voor je mentale gezondheid. Je huisarts verwijst je door naar een ggz-aanbieder. Maar dan blijkt dat de zorgverzekeraar een omzetplafond heeft ingesteld. Dat betekent dat de ggz-instelling maar een beperkt bedrag aan omzet mag draaien. Zodra dat plafond is bereikt, moeten ze patiënten weigeren of op een wachtlijst zetten. Geen zorg meer, zelfs als je die nodig hebt. Dat is precies wat Aad de Groot van zorgverzekeraar DSW aan de kaak stelt. Hij zegt dat grote verzekeraars met die omzetplafonds aan risicoselectie doen. Ze kiezen als het ware de goedkoopste patiënten uit en laten de duurdere gevallen links liggen. En dat terwijl ze wettelijk verplicht zijn om iedereen de zorg te bieden die nodig is. ### Hoe werkt dat, zo'n omzetplafond? Een omzetplafond is een maximumbedrag dat een zorgaanbieder van een verzekeraar mag ontvangen. Klinkt simpel, toch? Maar de gevolgen zijn groot. Stel, een ggz-instelling heeft een contract met een verzekeraar voor € 1 miljoen. Als dat bedrag na zeven maanden al is bereikt, dan zit de instelling voor de rest van het jaar met de handen in het haar. Ze kunnen geen nieuwe patiënten meer aannemen van die verzekeraar. Patiënten moeten dan wachten tot het nieuwe jaar, of ze moeten uitwijken naar een andere aanbieder. Maar die heeft misschien ook een plafond. En wie worden er dan geraakt? Vaak de mensen met de meest complexe problemen. Zij hebben langdurige zorg nodig, meerdere behandelingen, misschien wel opname. Precies de groep die het hardst hulp nodig heeft, valt buiten de boot. Dat noemen we risicoselectie: verzekeraars kiezen de makkelijkste en goedkoopste patiënten, en laten de rest in de kou staan. ### Waarom doen verzekeraars dit? Het antwoord is simpel: geld. Verzekeraars willen hun kosten beheersen. Ze krijgen een vast bedrag per verzekerde, en als ze minder uitgeven aan zorg, houden ze meer over. Dat is op zich niet verkeerd, maar het mag niet ten koste gaan van de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg. Helaas gebeurt dat nu wel. Aad de Groot van DSW zegt hierover: "Verzekeraars bespelen het systeem met omzetplafonds ggz." Hij vindt dat ze hiermee hun verantwoordelijkheid ontlopen. DSW doet het anders: zij werken zonder omzetplafonds en geven ggz-aanbieders de ruimte om zorg te leveren die nodig is. Maar ja, DSW is dan ook een kleine speler. De grote vier (Zilveren Kruis, VGZ, CZ en Menzis) hebben samen meer dan 80% van de markt in handen. En zij hanteren wel die plafonds. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als je werkt in de ggz of als je te maken hebt met persoonlijke alarmering voor senioren, dan raakt dit je. Want veel ouderen hebben naast lichamelijke ook psychische problemen. Denk aan depressie, angststoornissen of dementie. Zij hebben vaak een combinatie van zorg nodig: persoonlijke alarmering, thuiszorg, en ggz. Als de ggz dichtslibt door omzetplafonds, dan komt de hele keten onder druk te staan. Misschien merk je het al in de praktijk. Cliënten die langer moeten wachten op een intake. Huisartsen die gefrustreerd raken omdat ze hun patiënten niet door kunnen verwijzen. Of ouderen die vereenzamen omdat ze geen passende psychische hulp krijgen. Het is een sluipend probleem dat steeds groter wordt. ### Wat kun je eraan doen? - Blijf je stem laten horen. Deel verhalen uit de praktijk, want daar zit de kracht. - Kies bewust. Als je zelf een zorgverzekering afsluit, kijk dan verder dan alleen de premie. - Werk samen. Als professional in de ouderenzorg kun je bruggen slaan tussen ggz, huisartsen en thuiszorg. - Meld misstanden. Als je merkt dat een verzekeraar zich niet aan de regels houdt, kaart het aan bij de NZa. ### Tot slot Het is een complex probleem, en er is geen simpele oplossing. Maar één ding is duidelijk: omzetplafonds in de ggz zorgen voor ongelijkheid en schaden de mensen die het meest kwetsbaar zijn. Laten we daar met z'n allen iets aan doen. Want goede zorg mag niet afhangen van een rekensom.