Verzekeraars en Omzetplafonds GGZ: Risicoselectie of Noodzakelijk?

Margriet Bos · 2026-09-23

### Wat is er aan de hand in de ggz? Stel je voor: je hebt eindelijk de stap gezet om hulp te zoeken voor je mentale gezondheid. Je huisarts verwijst je door naar een ggz-aanbieder. Maar dan blijkt dat de wachtlijsten enorm zijn en dat sommige praktijken geen nieuwe patiënten meer aannemen. Waarom? Dat heeft alles te maken met omzetplafonds die zorgverzekeraars hebben ingesteld. Aad de Groot, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar DSW, gooit een stevige knuppel in het hoenderhok. Hij stelt dat grote verzekeraars door het instellen van omzetplafonds bij ggz-aanbieders aan risicoselectie doen. Met andere woorden: ze kiezen bewust voor patiënten die minder zorg nodig hebben, om zo de kosten te drukken. ### Hoe werkt dat precies? Een omzetplafond is een maximumbedrag dat een zorgverzekeraar afspreekt met een ggz-instelling. Als dat plafond is bereikt, stopt de vergoeding voor nieuwe patiënten. Gevolg: de instelling moet patiënten weigeren of op een wachtlijst plaatsen. Voor jou als patiënt betekent dit dat je langer moet wachten op de zorg die je nodig hebt. Maar er is meer aan de hand. De Groot beweert dat verzekeraars via deze plafonds bewust selecteren op patiënten die weinig zorg nodig hebben. Mensen met complexere problemen, die langdurige behandeling nodig hebben, vallen vaker buiten de boot. Dat noemen we risicoselectie: het vermijden van dure patiënten. ### Waarom is dit een probleem? - **Toegankelijkheid van zorg**: Iedereen heeft recht op goede geestelijke gezondheidszorg, ongeacht de kosten. - **Wachtlijsten**: Door omzetplafonds ontstaan er nog langere wachtlijsten, wat leidt tot onnodig lijden. - **Ongelijkheid**: Mensen met een laag inkomen of complexe problemen worden het hardst getroffen. - **Vertrouwen in het systeem**: Als verzekeraars vooral naar kosten kijken, brokkelt het vertrouwen in de zorg af. > "Verzekeraars bespelen het systeem met omzetplafonds ggz," zegt Aad de Groot. "Ze doen aan risicoselectie, bewust of onbewust." ### Wat betekent dit voor jou? Als je zelf te maken krijgt met ggz-zorg, is het belangrijk om te weten dat je rechten hebt. Je hebt recht op zorg die vergoed wordt door je basisverzekering. Maar door omzetplafonds kan het zijn dat je moet uitwijken naar een andere aanbieder of langer moet wachten. Dat is frustrerend en oneerlijk. Gelukkig zijn er organisaties die zich inzetten voor jouw belangen. Patiëntenorganisaties en cliëntenraden komen op voor de belangen van mensen die ggz-zorg nodig hebben. Zij pleiten voor eerlijke toegang en transparantie over omzetplafonds. ### Wat kun je zelf doen? - **Informeer jezelf**: Vraag bij je zorgverzekeraar naar de afspraken over omzetplafonds en wachttijden. - **Kies bewust**: Vergelijk zorgverzekeraars niet alleen op prijs, maar ook op toegankelijkheid van zorg. - **Deel je ervaring**: Door je verhaal te delen, help je anderen en draag je bij aan bewustwording. - **Steun patiëntenorganisaties**: Zij vechten voor jouw recht op zorg. ### Conclusie De uitspraken van Aad de Groot leggen een pijnlijk probleem bloot: omzetplafonds in de ggz leiden tot risicoselectie en beperken de toegang tot zorg. Als samenleving moeten we ons afvragen of we dit accepteren. Iedereen verdient toegang tot geestelijke gezondheidszorg, zonder financiële drempels. Laten we het gesprek hierover aangaan en aandringen op verandering.