Verzekeraars en ggz: het spel achter de omzetplafonds

Margriet Bos · 2026-09-23

### Wat is er aan de hand in de ggz? Stel je voor: je hebt eindelijk de stap gezet om hulp te zoeken voor je mentale gezondheid. Je huisarts verwijst je door naar een ggz-aanbieder. Maar dan blijkt dat de zorgverzekeraar een omzetplafond heeft ingesteld. De aanbieder mag maar een bepaald bedrag aan zorg declareren. Gevolg: jij staat op een wachtlijst, of de zorg wordt simpelweg niet vergoed. Dit is geen fictie, maar de realiteit voor steeds meer mensen in Nederland. Aad de Groot, bestuurder van zorgverzekeraar DSW, uit felle kritiek op zijn collega-verzekeraars. Volgens hem doen zij aan risicoselectie door omzetplafonds op te leggen aan ggz-aanbieders. En dat raakt niet alleen de portemonnee, maar ook de mens achter de patiënt. ### Hoe werkt een omzetplafond precies? Een omzetplafond is een maximumbedrag dat een zorgaanbieder per jaar mag declareren bij een verzekeraar. Klinkt logisch als je kosten wilt beheersen, toch? Maar in de praktijk pakt het anders uit. - **Wachtlijsten groeien:** aanbieders kunnen minder patiënten aannemen dan nodig. - **Risicoselectie:** verzekeraars kiezen indirect welke patiënten ze liever niet hebben: de duurdere, complexere gevallen. - **Ongelijkheid:** mensen met een laag inkomen of chronische problemen zijn de dupe. Aad de Groot noemt het "het bespelen van het systeem". Volgens hem gebruiken verzekeraars de omzetplafonds niet om de zorg beter te maken, maar om financieel gunstiger uit te komen. En dat terwijl de zorgverzekeringswet juist bedoeld is om iedereen gelijke toegang te geven. > "Verzekeraars bespelen het systeem met omzetplafonds ggz. Ze zeggen dat ze de kosten beheersen, maar ondertussen laten ze mensen in de kou staan." – Aad de Groot (DSW) ### Waarom dit jou aangaat Misschien denk je: ik heb geen ggz-zorg nodig. Maar de kans is groot dat iemand in je omgeving er wel mee te maken krijgt. Een burn-out, een depressie, een angststoornis: het kan iedereen overkomen. En als de zorg dan niet beschikbaar is door een omzetplafond, is dat een maatschappelijk probleem. Bovendien betalen we met z'n allen premie. Als verzekeraars aan risicoselectie doen, betalen we meer voor minder zorg. Dat is niet alleen oneerlijk, het is ook nog eens duur op de lange termijn. Want mensen die niet tijdig hulp krijgen, belanden later vaak in duurdere zorg, zoals de crisisopvang of het ziekenhuis. ### Wat kun je zelf doen? Als patiënt sta je niet machteloos. Hier zijn een paar tips: - **Ken je rechten:** je hebt recht op zorg binnen een redelijke termijn. Als dat niet lukt, kun je een klacht indienen bij je verzekeraar of bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). - **Kies bewust:** sommige verzekeraars, zoals DSW, stellen zich kritischer op. Kijk verder dan alleen de premie. - **Deel je verhaal:** hoe meer mensen zich uitspreken, hoe meer druk er komt op verzekeraars en politiek. ### De rol van de overheid De overheid heeft de taak om toe te zien op de zorgverzekeraars. Maar volgens critici gebeurt dat te weinig. De NZa zou strenger moeten optreden tegen risicoselectie. En de politiek zou wetgeving kunnen aanpassen om omzetplafonds aan banden te leggen. Aad de Groot roept op tot meer transparantie. Verzekeraars zouden open moeten zijn over hoe ze omzetplafonds inzetten. Nu blijft dat vaak vaag, waardoor patiënten niet weten waar ze aan toe zijn. ### Conclusie De ggz staat onder druk. Omzetplafonds lijken een oplossing voor de kosten, maar ze leiden tot risicoselectie en ongelijkheid. Aad de Groot van DSW durft het als een van de weinigen hardop te zeggen. Of zijn oproep gehoor vindt, hangt af van ons allemaal: van patiënten, politici en verzekeraars. Want goede zorg is geen luxe, maar een recht.