Verzekeraars en ggz-omzetplafonds: risicoselectie of noodzakelijke beheersing?

Margriet Bos · 2026-09-23

### Wat gebeurt er in de ggz? Stel je voor: je hebt eindelijk de stap gezet om hulp te zoeken voor je mentale gezondheid. Je bent eindelijk bij een ggz-aanbieder terechtgekomen waar je je gehoord voelt. En dan blijkt dat de vergoeding voor jouw behandeling opeens stopt, niet omdat je beter bent, maar omdat de zorgverzekeraar een omzetplafond heeft ingesteld. Dat is precies waar Aad de Groot, bestuurder van zorgverzekeraar DSW, zijn zorgen over uitspreekt. Volgens De Groot doen grote verzekeraars met die omzetplafonds aan een vorm van risicoselectie. Ze kiezen er bewust voor om niet alle zorg te vergoeden die nodig is, simpelweg omdat het budget op is. En dat terwijl verzekeraars wettelijk verplicht zijn om de zorg te leveren die hun verzekerden nodig hebben. ### Hoe werkt een omzetplafond precies? Een omzetplafond is een maximumbedrag dat een zorgverzekeraar afspreekt met een ggz-aanbieder. Is dat bedrag bereikt? Dan stopt de vergoeding voor nieuwe behandelingen. Patiënten die al in behandeling zijn, kunnen vaak nog wel door, maar nieuwe patiënten moeten wachten of elders terecht. De Groot legt uit dat dit systeem verzekeraars de mogelijkheid geeft om financieel risico af te wentelen op de zorgaanbieder én op de patiënt. De verzekeraar bepaalt namelijk zelf hoe hoog dat plafond is. En dus ook hoeveel geld er beschikbaar is voor jouw zorg. > "Verzekeraars bespelen het systeem met omzetplafonds ggz. Ze zeggen dat ze de zorg inkopen, maar in de praktijk bepalen ze vooral hoeveel ze niet inkopen." – Aad de Groot, DSW ### Waarom is dit een probleem? Als jij of een dierbare psychische hulp nodig hebt, wil je niet afhankelijk zijn van de vraag of het budget van je verzekeraar al is uitgeput. Toch gebeurt dat steeds vaker. En dat heeft gevolgen: - **Wachtlijsten worden langer.** Mensen die dringend hulp nodig hebben, moeten langer wachten of zelfs op zoek naar een andere aanbieder. - **Risicoselectie ligt op de loer.** Verzekeraars kunnen ervoor kiezen om minder geld vrij te maken voor complexe of langdurige behandelingen. Daardoor komen juist de kwetsbaarste patiënten in de knel. - **Ongelijkheid tussen verzekeraars.** De ene verzekeraar hanteert ruimere plafonds dan de andere. Als patiënt heb je daar geen invloed op, terwijl het wel bepaalt of jij de zorg krijgt die je nodig hebt. ### Wat kun je zelf doen? Als patiënt sta je niet helemaal machteloos. Je kunt je verzekeraar vragen naar hun beleid rondom omzetplafonds in de ggz. Vraag bijvoorbeeld: - Hoe hoog is het omzetplafond voor de ggz-aanbieder waarbij ik in behandeling ben? - Wat gebeurt er als dat plafond wordt bereikt? - Welke alternatieven heb ik als mijn behandeling niet vergoed wordt? Ook kun je je aansluiten bij patiëntenorganisaties die zich inzetten voor betere ggz-zorg. Samen sta je sterker. ### Een systeem dat om aandacht vraagt De uitspraken van Aad de Groot laten zien dat er iets wringt in hoe we de ggz in Nederland hebben georganiseerd. Omzetplafonds zijn bedoeld om kosten te beheersen, maar ze kunnen ook leiden tot ongewenste risicoselectie. Het is aan politiek, verzekeraars en zorgaanbieders om samen te zorgen dat iedereen de zorg krijgt die nodig is. Want mentale gezondheid zou geen kwestie moeten zijn van budgetten, maar van menselijkheid.