Verzekeraars en ggz-omzetplafonds: risicoselectie of noodzakelijke kostenbeheersing?

Margriet Bos · 2026-09-23

### Wat speelt er in de ggz? Stel je voor: je hebt eindelijk de juiste zorg gevonden voor je mentale gezondheid. Je voelt je gehoord en er is een behandelaar die je begrijpt. Maar dan blijkt dat je zorgverzekeraar een omzetplafond heeft ingesteld bij die ggz-aanbieder. Opeens sta je op een wachtlijst, of erger nog, je moet op zoek naar een andere plek. Dit is geen fictief verhaal, maar de realiteit voor een groeiende groep mensen in Nederland. Aad de Groot, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar DSW, uit stevige kritiek op zijn collega-verzekeraars. Volgens hem zorgen omzetplafonds bij ggz-aanbieders voor een vorm van risicoselectie. Grote verzekeraars zouden hiermee bewust of onbewust bepaalde patiëntgroepen ontmoedigen of uitsluiten. En dat terwijl de ggz al jaren onder druk staat. ### Hoe werken omzetplafonds? Een omzetplafond is een maximumbedrag dat een zorgverzekeraar afspreekt met een zorgaanbieder. Als dat bedrag is bereikt, stopt de vergoeding voor nieuwe patiënten. De zorgaanbieder kan dan geen nieuwe cliënten meer aannemen die bij die verzekeraar zitten. Klinkt logisch als kostenbeheersing, toch? Maar er zit een keerzijde aan. Want wie worden er dan nog behandeld? Vaak zijn dat de mensen die het hardst nodig hebben, maar ook degenen die het minst mondig zijn of geen alternatief hebben. Mensen met complexe problemen, chronische aandoeningen of een laag inkomen lopen extra risico. - **Risicoselectie:** Verzekeraars kunnen indirect kiezen welke patiënten ze wel of niet vergoeden. - **Wachtlijsten:** Patiënten moeten langer wachten of zelfs uitwijken naar een andere regio. - **Ongelijkheid:** Niet iedereen heeft de middelen om over te stappen naar een andere verzekeraar of zorgaanbieder. ### Waarom dit iedereen aangaat Misschien denk je: ik zit niet in de ggz, dus wat maakt het uit? Maar dit raakt ons allemaal. De ggz is een basisvoorziening, net als de huisarts of het ziekenhuis. Als we toestaan dat commerciële belangen de toegang tot zorg bepalen, ondermijnen we het solidariteitsprincipe waar ons zorgstelsel op is gebouwd. Bovendien: mentale gezondheid beïnvloedt alles. Werk, relaties, fysieke gezondheid. Als mensen niet tijdig de juiste zorg krijgen, worden de problemen groter en duurder. Uiteindelijk betalen we allemaal de rekening, via hogere premies of via de maatschappij. > "We moeten oppassen dat we de ggz niet kapot bezuinigen. De rekening komt later, en dan is die veel hoger." – Aad de Groot, DSW ### Wat kun je zelf doen? Als patiënt sta je niet machteloos. Er zijn manieren om je stem te laten horen en je rechten te beschermen: - **Ken je polis:** Weet wat je verzekering dekt en welke afspraken er zijn met ggz-aanbieders. - **Stap over:** Vergelijk zorgverzekeraars en kijk welke het beste past bij jouw zorgbehoefte. - **Meld problemen:** Klachten kun je indienen bij je verzekeraar of bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). - **Praat erover:** Deel je ervaringen. Hoe meer mensen zich uitspreken, hoe groter de druk op verzekeraars om transparant te zijn. ### De rol van de overheid Natuurlijk ligt er ook een taak bij de politiek. De overheid moet ervoor zorgen dat zorgverzekeraars hun macht niet misbruiken. Er zijn al Kamervragen gesteld over dit onderwerp, en de NZa houdt de vinger aan de pols. Maar echte verandering vraagt om durf: durf om in te grijpen als marktwerking de zorg schaadt. Misschien is het tijd om het systeem van omzetplafonds helemaal tegen het licht te houden. Want zoals De Groot zegt: "Je kunt niet én de zorg toegankelijk houden én blijven bezuinigen op de ggz." ### Conclusie De kwestie van omzetplafonds in de ggz is complex, maar de kern is simpel: iedereen verdient toegang tot goede mentale zorg, ongeacht je portemonnee of je postcode. Laten we ervoor zorgen dat risicoselectie geen voet aan de grond krijgt in ons zorgstelsel. Want uiteindelijk gaat het niet om cijfers, maar om mensen.