Verzekeraars en ggz: Het systeem onder druk

Margriet Bos · 2026-09-23

### Wat is er aan de hand in de ggz? Stel je voor: je hebt eindelijk de stap gezet om hulp te zoeken voor je mentale gezondheid. Je huisarts verwijst je door naar een ggz-aanbieder. Maar dan blijkt dat de zorgverzekeraar een omzetplafond heeft ingesteld. Dat betekent simpelweg dat de zorgaanbieder niet meer mag verdienen dan een bepaald bedrag. Als dat plafond is bereikt, moeten ze patiënten weigeren of op een wachtlijst zetten. Geen zorg meer, terwijl jij die zo hard nodig hebt. Aad de Groot, bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar DSW, trekt hierover aan de bel. Hij stelt dat grote verzekeraars met deze omzetplafonds aan risicoselectie doen. En dat is nogal wat. ### Risicoselectie: wat betekent dat eigenlijk? Risicoselectie is een duur woord voor iets heel basaals: verzekeraars proberen de mensen met de hoogste zorgkosten te ontmoedigen of buiten te sluiten. Ze willen liever gezonde mensen in hun portefeuille, want die kosten weinig. Mensen met complexe psychische problemen kosten juist veel geld. Door omzetplafonds in te stellen, ontmoedig je zorgaanbieders om deze patiënten nog te behandelen. Want ja, als je als praktijk niet meer mag verdienen dan een bepaald bedrag, dan ga je niet extra je best doen om de moeilijkste gevallen aan te nemen. Aad de Groot zegt hierover: *"Door het instellen van omzetplafonds bij ggz-aanbieders doen grote verzekeraars aan een vorm van risicoselectie."* En dat is een zorgelijke ontwikkeling. ### Waarom dit jou aangaat Misschien denk je: ik zit niet in de ggz, dus wat maakt het uit? Maar dit raakt ons allemaal. Want als verzekeraars op deze manier het systeem bespelen, komt de solidariteit van ons zorgstelsel onder druk te staan. Iedereen kan op een dag psychische hulp nodig hebben. En dan wil je niet dat je wordt geweigerd omdat je "te duur" bent. Bovendien: als zorgaanbieders hun poorten sluiten voor bepaalde patiënten, komen die mensen elders terecht. Bij de huisarts, bij de crisisdienst, of erger: ze vallen helemaal buiten de boot. Dat kost de samenleving uiteindelijk meer. ### Wat kun je zelf doen? - **Let op je zorgverzekering.** Kijk niet alleen naar de premie, maar ook naar welke ggz-aanbieders gecontracteerd zijn en of er wachtlijsten zijn. - **Deel je ervaringen.** Als je merkt dat je wordt geweigerd of dat er rare dingen gebeuren, meld het. Bij je verzekeraar, bij de patiëntenfederatie, of bij de Nederlandse Zorgautoriteit. - **Blijf je stem laten horen.** Want uiteindelijk gaat het erom dat iedereen toegang houdt tot de zorg die nodig is. ### Hoe nu verder? Het is belangrijk dat er meer transparantie komt over hoe verzekeraars hun inkoopbeleid vormgeven. Omzetplafonds kunnen een middel zijn om kosten te beheersen, maar ze mogen nooit leiden tot uitsluiting van kwetsbare mensen. De Groot pleit dan ook voor eerlijke concurrentie en een systeem waarin de patiënt centraal staat, niet de omzet. Laten we hopen dat zijn stem gehoord wordt. Want uiteindelijk gaat het om mensen, niet om cijfers.