Verzekeraars en ggz: het omzetplafond dat niemand zag aankomen

Margriet Bos · 2026-09-23

### Wat is er aan de hand in de ggz? Stel je voor: je hebt eindelijk de stap gezet om hulp te zoeken voor je mentale gezondheid. Je huisarts verwijst je door naar een ggz-aanbieder. Maar dan blijkt de zorgverzekeraar een plafond te hebben ingesteld op de omzet van die aanbieder. Gevolg? De wachtlijsten groeien, en jij staat achteraan in de rij. Dit is geen dystopisch scenario, maar de realiteit volgens Aad de Groot van zorgverzekeraar DSW. ### Risicoselectie in een nieuw jasje De Groot stelt dat grote verzekeraars met deze omzetplafonds aan risicoselectie doen. Vrij vertaald: ze proberen de duurste patiënten te ontmoedigen of weg te houden. Niet door ze direct te weigeren, maar door de toegang tot zorg te beperken. "Verzekeraars bespelen het systeem," zegt hij. En dat raakt niet alleen de ggz, maar ook de manier waarop we in Nederland naar solidariteit kijken. > "Als je als verzekeraar een plafond instelt, zeg je eigenlijk: we willen niet te veel van deze zorg inkopen. Dat is een verkapte vorm van selectie." – Aad de Groot ### Waarom dit jou aangaat Misschien denk je: ik zit niet in de ggz, dus wat maakt het uit? Maar dit raakt ons allemaal. Want als verzekeraars op deze manier kunnen sturen, wat houdt hen dan tegen om hetzelfde te doen bij andere zorgvormen? Denk aan fysiotherapie, thuiszorg of zelfs persoonlijke alarmering voor senioren. Het principe is hetzelfde: winst boven mensen. Bovendien: de ggz is geen luxe. Het is basiszorg. Mensen met psychische problemen hebben recht op tijdige en goede behandeling. Als omzetplafonds ervoor zorgen dat ze maanden moeten wachten, dan is dat een schending van dat recht. ### Hoe omzetplafonds werken (en waarom ze schadelijk zijn) Een omzetplafond is simpelweg een maximumbedrag dat een verzekeraar per jaar aan een zorgaanbieder wil uitgeven. Zodra dat bedrag is bereikt, stopt de vergoeding voor nieuwe patiënten. Voor de zorgaanbieder betekent dit: - **Minder ruimte om personeel aan te nemen** – en dus langere wachtlijsten. - **Financiële onzekerheid** – waardoor sommige aanbieders zelfs moeten sluiten. - **Patiënten moeten uitwijken** naar duurdere of verder weg gelegen zorg. En voor jou als patiënt? Je bent afhankelijk van de grillen van de verzekeraar. Je kunt niet gewoon naar de dichtstbijzijnde ggz-aanbieder, want die zit vol. Of erger: die bestaat niet meer. ### Wat kun je doen? Gelukkig sta je niet machteloos. Hier zijn een paar dingen die je kunt doen: - **Kies bewust** – als je een zorgverzekering afsluit, kijk dan niet alleen naar de premie, maar ook naar het zorginkoopbeleid. - **Deel je verhaal** – heb je zelf te maken gehad met wachtlijsten door omzetplafonds? Laat je stem horen. Op sociale media, bij je zorgverzekeraar, of in de politiek. - **Steun organisaties** die zich inzetten voor toegankelijke zorg, zoals patiëntenverenigingen. - **Stem met je voeten** – als een verzekeraar structureel slecht beleid voert, kun je overstappen. ### De rol van de overheid Natuurlijk ligt hier ook een taak voor de overheid. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) zou moeten ingrijpen als verzekeraars hun macht misbruiken. Maar helaas gebeurt dat te weinig. De politiek moet duidelijke regels stellen: geen omzetplafonds die de toegang tot zorg belemmeren. ### Tot slot Het is makkelijk om te denken dat dit een ver-van-mijn-bedshow is. Maar de ggz is een fundament onder onze samenleving. Als we daarop bezuinigen of selecteren, raakt dat ons allemaal. Dus laten we scherp blijven en ons uitspreken. Want zorg is geen product, het is een recht.