Verzekeraars en omzetplafonds: Een Vorm van Risicoselectie in de GGZ?

Margriet Bos · 2026-09-23

### Risicoselectie in de GGZ: Een Zorgelijke Trend De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) staat onder druk. Grote zorgverzekeraars hanteren omzetplafonds voor GGZ-aanbieders, wat volgens Aad de Groot van DSW neerkomt op een vorm van risicoselectie. Maar wat betekent dit precies voor jou als professional in de ouderenzorg? Stel je voor: je bent een oudere die psychische hulp nodig heeft. Je huisarts verwijst je door naar een GGZ-instelling. Maar door de omzetplafonds kan die instelling je niet altijd helpen, simpelweg omdat het budget al op is. Dat is toch te gek voor woorden? Aad de Groot, bestuurder bij zorgverzekeraar DSW, luidt de noodklok. Hij stelt dat grote verzekeraars op deze manier het systeem bespelen en daarmee risicoselectie in de hand werken. ### Wat Zijn Omzetplafonds en Waarom Zijn Ze een Probleem? Omzetplafonds zijn afspraken tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders over het maximale bedrag dat een aanbieder in een jaar mag verdienen. Het idee erachter is om de kosten te beheersen. Maar in de praktijk leiden deze plafonds ertoe dat zorgaanbieders terughoudend worden met het aannemen van nieuwe patiënten, vooral als het gaat om complexe of langdurige zorg. Hierdoor ontstaan wachtlijsten en worden patiënten met de zwaarste problemen als eerste gemeden. Volgens De Groot is dit een vorm van risicoselectie: verzekeraars kiezen bewust voor de 'makkelijkere' en goedkopere patiënten, terwijl degenen die het meest zorg nodig hebben, buiten de boot vallen. "Verzekeraars bespelen het systeem," zegt hij. En dat raakt niet alleen de patiënten, maar ook de zorgprofessionals die met handen en voeten gebonden zijn. ### De Impact op Ouderen en Hun Zorgverleners Voor ouderen is de toegang tot GGZ al lastig. Veel ouderen kampen met depressie, angststoornissen of dementie-gerelateerde psychische problemen. Als zij niet tijdig de juiste zorg krijgen, kan dat leiden tot verergering van klachten en meer druk op andere zorgverleners, zoals huisartsen en thuiszorgmedewerkers. Als professional in de persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen zie je dit dagelijks. Ouderen die eenzaam zijn, angstig of verward raken, hebben behoefte aan passende zorg. Maar als de GGZ hen niet kan opnemen vanwege omzetplafonds, komen zij vaker in crisissituaties terecht. Dat kan leiden tot onveilige situaties thuis, met alle gevolgen van dien. ### Wat Kun Jij Doen als Professional? Het is belangrijk om je bewust te zijn van deze problematiek en om ouderen en hun families te informeren over de mogelijkheden. Hier zijn een paar praktische tips: - **Ken de weg:** Zorg dat je op de hoogte bent van de wachtlijsten en omzetplafonds bij GGZ-instellingen in jouw regio. Zo kun je ouderen beter adviseren. - **Signaleer vroeg:** Let op signalen van psychische problemen bij ouderen. Door vroegtijdig in te grijpen, kun je escalatie voorkomen. - **Werk samen:** Schakel met huisartsen, POH's (praktijkondersteuners huisartsenzorg) en andere zorgverleners om de juiste zorg te vinden, ook als de GGZ vastloopt. - **Informeer over alternatieven:** Soms zijn er andere vormen van ondersteuning, zoals dagbesteding of gespecialiseerde thuiszorg, die soelaas kunnen bieden. ### Een Oproep tot Verandering De uitspraken van Aad de Groot zijn een wake-upcall. Het systeem van omzetplafonds lijkt misschien efficiënt, maar het gaat ten koste van de meest kwetsbaren in onze samenleving. Als we willen dat ouderen de zorg krijgen die ze verdienen, moeten we ons uitspreken tegen risicoselectie en pleiten voor een eerlijker systeem. > "Verzekeraars bespelen het systeem met omzetplafonds ggz," aldus De Groot. Laten we ervoor zorgen dat zijn stem gehoord wordt. Wat is jouw ervaring met de GGZ en ouderen? Deel het in de reacties hieronder. Samen kunnen we het verschil maken.