Verzekeraars en ggz: Het systeem onder druk

Margriet Bos · 2026-09-23

### Wat speelt er in de ggz? Stel je voor: je hebt eindelijk de stap gezet om hulp te zoeken voor je mentale gezondheid. Je bent kwetsbaar, je wilt beter worden. En dan blijkt dat de zorg die je nodig hebt, misschien niet beschikbaar is omdat verzekeraars het systeem bespelen. Dat is precies wat Aad de Groot van zorgverzekeraar DSW beweert. Hij stelt dat grote verzekeraars omzetplafonds bij ggz-aanbieders instellen, wat neerkomt op een vorm van risicoselectie. Maar wat betekent dat eigenlijk? En waarom zou het jou iets moeten uitmaken? Laten we er eens rustig naar kijken. ### Omzetplafonds: een simpele uitleg Een omzetplafond is eigenlijk een maximumbedrag dat een zorgverzekeraar afspreekt met een ggz-aanbieder. Als dat plafond is bereikt, stopt de vergoeding voor nieuwe patiënten. De aanbieder krijgt dus geen geld meer voor jouw behandeling, zelfs als je die hard nodig hebt. Dit klinkt misschien als een technische afspraak, maar de gevolgen zijn allesbehalve technisch. Het betekent dat je mogelijk langer moet wachten op zorg, of erger nog, dat je helemaal geen toegang krijgt tot de juiste behandeling. Aad de Groot noemt dit een vorm van risicoselectie. Verzekeraars kiezen er dan voor om bepaalde groepen patiënten niet te behandelen, omdat ze te duur zijn. En dat is precies waar het schuurt: zorg moet toegankelijk zijn voor iedereen, niet alleen voor de mensen die toevallig winstgevend zijn. ### Waarom dit jou raakt Misschien denk je: ik heb geen ggz-zorg nodig, dus waarom zou ik me hier druk om maken? Maar dit probleem raakt ons allemaal. Ten eerste omdat mentale gezondheid iedereen kan treffen. Vandaag ben je fit, morgen kun je in een crisis zitten. Ten tweede omdat dit een signaal is van hoe verzekeraars omgaan met hun verantwoordelijkheid. Als ze nu al selecteren op basis van kosten, wat weerhoudt hen ervan om dat in andere sectoren te doen? Bovendien heeft het effect op de wachtlijsten. Als ggz-aanbieders hun omzetplafond bereiken, moeten ze nieuwe patiënten weigeren of op een wachtlijst zetten. De wachtlijsten in de ggz zijn al schrikbarend lang. Volgens recente cijfers wachten mensen gemiddeld 12 weken op een intake, en soms zelfs langer. Dat is niet alleen frustrerend, het is gevaarlijk. Mensen in crisis kunnen niet wachten. ### Wat zegt DSW? Aad de Groot is duidelijk: "Verzekeraars bespelen het systeem met omzetplafonds ggz." Hij vindt dat zijn eigen bedrijf, DSW, het anders aanpakt. DSW heeft geen omzetplafonds en probeert juist samen te werken met zorgaanbieders om de zorg toegankelijk te houden. Dat klinkt nobel, maar het roept ook vragen op. Waarom doen andere verzekeraars dit wel? Is het een kwestie van winstmaximalisatie, of is er meer aan de hand? > "Het is een perverse prikkel: verzekeraars worden beloond voor het niet verlenen van zorg." - Aad de Groot Deze quote raakt de kern. In een systeem waarin winst boven mensen gaat, worden de meest kwetsbaren het hardst geraakt. En dat terwijl we in Nederland juist trots zijn op onze solidariteit. ### Wat kun jij doen? Als je dit leest en je maakt je zorgen, dan ben je niet alleen. Er zijn dingen die je kunt doen: - **Blijf op de hoogte**: Volg nieuws over zorgverzekeraars en ggz. Hoe meer mensen weten, hoe meer druk er ontstaat om te veranderen. - **Deel je ervaring**: Heb je zelf te maken gehad met wachtlijsten of afwijzingen? Deel je verhaal. Dat helpt om het probleem zichtbaar te maken. - **Kies bewust**: Als je een zorgverzekeraar kiest, kijk dan naar hun beleid rondom ggz. Sommige verzekeraars, zoals DSW, doen het anders. - **Praat erover**: Mentale gezondheid is nog steeds een taboe. Door erover te praten, doorbreek je dat. ### Verder kijken dan het systeem Het probleem van omzetplafonds is symptomatisch voor een groter probleem: de commercialisering van de zorg. We moeten ons afvragen of we zorg wel willen overlaten aan marktwerking. Zorg is geen product dat je koopt; het is een recht. En zoals Aad de Groot laat zien, zijn er gelukkig nog partijen die dat serieus nemen. Maar we zijn er nog niet. Er is nog veel werk aan de winkel. Laten we samen blijven strijden voor een zorgsysteem waarin iedereen de hulp krijgt die ze verdienen, ongeacht hun portemonnee. Want uiteindelijk gaat het niet om cijfers, maar om mensen.